بیماری کلامیدیوز پرندگان یک بیماری عفونی حاد یا مزمن برخی طیور اهلی و بسیاری از پرندگان زینتی ،مهاجر و وحشی می باشد و نشانه های بیماری در پرندگانی که بطور بالینی بیمار می باشند شامل عوارض و جراحات عمومی در دستگاه تنفسی و گوارش می باشد وعفونت مخفی ممهمترین و غالبترین نوع بیماری در پرندگان است.
کلامیدیوز در پرندگان خانواده طوطی سانان (طوطی ، پاراکیت،عروس هلندی،ماکائو) و انسان پسیتاکوز و در سایر خانواده های پرندگان «اورنیتوز» نامیده می شود.
کلمیدیوز در بسیاری از انواع پرندگان و در سنین مختلف بروز می کند .اغلب موارد حاد بیماری در پرندگان جوان دیده می شود .طوطی ها ،پاراکیت ها و کبوتران بیشتر مبتلا می شوند.
سبب شناسی:
عامل بیماری در پرندگان کلامیدیاپسیتاسی می باشد. کلامیدیا ارتباط زدیکی با ریکتزیا دارد.انواع کلامیدیاپسیتاسی که تاکنون شناسایی شده اند ، به میزان زیادی در بیماریزایی،با یکدیگر متفاوتند .گاهی اوقات توام شدن عفونت با سایر عوامل بیماریزا ،خصوصا سالمونلا ،موجب افزایش قدرت بیماریزایی کلامیدیاپسیتاسی می شود.پرندگان جوان حساسیت بیشتری دارند.تراکم جمعیت یا سایر شرایط نامساعد محیطی و استرس حمل و نقل،مسابقه و دستکاری کردن پرنده، موجب افزایش شدت بیماری می گردد.
پرندگان وحشی حامل و پرندگان زینتی کلامیدیا را به جوجه هایشان منتقل می کنند و تعدادی از جوجه ها که زنده می مانند حامل بیمایر می باشند .نکته ظریف بین میزبان و عامل بیماریزا اینست که استرس ها موجب می شوند که دفع کلامیدیا در ترشحات و مواد دفعی پرنده حامل ،متناوبا رخ داده و سایر پرندگان حساس را مبتلا نماید.
ممکن است بیماری کلامیدیوز هنگامی که تعداد زیادی پرنده ، از جمله حاملهای منتشر کننده بیماری ، در یک جا جمع می شوند بصورت همه گیری درآید .معمولا انتقال بیماری با استنشاق ذرات خشک شده مدفوع آلوده انجام می گیرد و لی امکان دارد کلامیدیا پسیتاسی از راه خوراکی نیز منتقل شود.
نشانه های بالینی:
بروز شکل خفیف کلامیدیوز پرندگان به نشانه های خفیفی منتج می گردد که ممکن است تشخیص داده نشود ، یا اینکه ممکن است در این شکل از بیماری نشانه های خفیف تنفسی یا اسهال جلب نظر نماید. در اشکال شدیدتر بیماری اسهال آبکی در اردک،غاز و کبوتر مشاهده می شود .عدم تعدل در هنگام راه رفتن یا فلجی زودگذر نیز در اردک و غاز و کبوتر مشاهده شده است.
اغلب تورم ملتحمه چشم بصورت یک یا دو طرفی در کبوتر ، بیانگر احتمال بیماری کلامیدیوز می باشد .نشانه های دیگری شامل: کز کردن ، لاغری ، اسهال و صداهای تنفسی نیز وجود دارد..نشانه های اخیر شمابه عوارضی است که در پرندگان زینتی مبتلا به پسیتاکوز دیده شده است.
پیشگیری:
چون هیچگونه واکسن موثری علیه کلامیوز وجود ندارد،راه پیشگیری بیماری در طیور براساس پرهیز از قرار گرفتن در معرض آلودگی است.لوازم و وسایل باید قبل از مصرف تمیز و ضدعفونی شوند. همه ی پرندگان خانواده طوطی سانان برای پیشگیری از پسیتاکوز احتمالی، باید با تترا سایکلین تحت درمان قرار گیرند.