ارزیابی سریع کیفیت خوراک دام

تست‎های آزمایشگاهی و آزمایش‎های مزرعه‎ای تواماً می‌توانند بهترین كنترل كیفی خوراک دام را به ما ارائه دهند. به‌علاوه تكنیك‎های ارزیابی سریع خوراك‎دام در مزرعه باعث كمك به خرید مواد خام و همچنین انتخاب تست‎های آزمایشگاهی صحیح می‎شوند؛ زیرا انجام تست‎های آزمایشگاهی نه‎تنها از نظر اقتصادی مقرون به‎صرفه نیست، بلكه زمان‎بر هم می‎‎باشد. روش‎های مزرعه‎ای عمدتاً براساس ارزیابی حسی¹  با استفاده از حواس پنجگانه لامسه، چشایی، بینایی، بویایی و شنوایی است.افزون بر آزمایش‎های حسی، آزمایش‎های ساده‎ای را هم می‎توان در مزرعه انجام داد.

 

 مزایای آزمایش‎های مزرعه‎ای

• این آزمایش‎ها سریع، ساده و فوری هستند

.• كمك به اتخاذ تصمیم سریع و صحیح در مورد خرید و یا عدم‎خرید خوراك دام.

• شامل هزینه زیادی نشده و می‎تواند هزینه استقرار آزمایشگاه و تكنسین را به‎حداقل برساند.

• مشكلاتی مثل تقلب‌ها، ترشیدگی، هجوم حشرات، قالبی‎شكل شدن، رشد كپك و دیگر ضایعات را می‎توان به سادگی با آزمایش‎های حسی تشخیص داد.

• می‎توان از انجام تست‎های آزمایشگاهی ناخواسته، زمان‎بر و هزینه‎بر خودداری كرد.

• برای تمام تولیدكنندگان خوراك‎دام و هم‌چنین افرادی كه خودشان كار تركیب خوراك‎دام را انجام می‎دهند، مناسب است.

• مكمل و متمم تست‎های آزمایشگاهی است.

  ....

 ارزیابی های حسی

 1 - ارزیابی با حس لامسه

با بكار بردن وسایل ساده می‎توان نتایج ساده، اما موثری را بدست آورد.

با لمس دانه‎های غلات چه چیزی مشخص می‎شود؟ا

بتدا دست خود را در عمق كیسه حاوی دانه‎ها فرو كنید. اگر دانه‎ها به‎صورت مناسب خشك شده باشند، شما هیچ تفاوت دمایی را بین داخل و خارج كیسه احساس نخواهید كرد. اگر میزان رطوبت بالا باشد، دانه‎هایی كه در عمق داخل كیسه قرار دارند نسبت به دانه‎هایی كه در سطح كیسه قرار دارند در زمستان سردتر و در تابستان گرم‎تر خواهند بود.

یك قاشق تراشه‎برنج² ، سبوس برنج³  یا سبوس روغن‎كشی شده برنج⁴  را كف دست چپ خود قرار دهید. با انگشتان خود آن‌را فشار داده و كف دست بمالید. اگر بسیار زبر و خشن بود می توان چنین نتیجه‎گیری نمود كه تقلب صورت گرفته و پوسته شلتوك نكوبیده ⁵ به آن اضافه شده است.

یك مشت پر از تراشه برنج را در دست گرفته و فشار دهید و سپس به‎آهستگی انگشتان خود را باز كنید. اگر كیفیت تراشه‎برنج خوب باشد اثر فشار انگشتان شما روی آن باقی می‎ماند، در صورت تقلب پس از باز كردن مشت دست این توده فرو خواهد ریخت. از طرف دیگر اگر در غذای آردی ⁶ طیور چنین فشردگی‎هایی دیده شود نشانگر میزان بالای رطوبت است، زیرا اگر سطح رطوبت آن به صورت طبیعی باشد، به سادگی می‎شكند.

پودر ماهی كه میزان رطوبت آن زیاد باشد، داغ و بسیار تیره رنگ بوده و هنگام لمس انعطاف‎پذیرتر و مرطوب احساس می‎شود

2 - ارزیابی با حس چشایی

با چشیدن می‎توان تازگی خوراك و اجزای آن را ارزیابی نمود.

خوراك و اجزای خوراك دام تازه، دارای یك طعم مطلوب می‎باشند. در طول مدت ذخیره خوراك دام، چربی یا روغن، ترشیده شده و باعث بوجود آمدن یك طعم سوختگی غیرمطلوب ناشی از وجود اسیدهای چرب آزاد می‎شود. خوراك‎های مانده دارای یك بوی كهنگی و مزه كپك‎زدگی می‎باشند.

با گاز زدن و چشیدن نواله‎های روغنی⁷ می‎توان تازگی، ترشیدگی، كپك‎زدگی، كهنگی و هر گونه تقلب را مشخص نمود. در حال حاضر به صورت تقلبی به بیشتر نواله‎های روغنی، سبوس برنج، دانه كرچك⁸، دانه كائوچو⁹ ، دانه درخت ابریشم¹⁰ و یا دیگر بذرهای روغنی ارزان‌تر اضافه می‎كنند. با مشاهده میكروسكوپی و همچنین جویدن، چشیدن و بررسی رنگ و بوی خوراك‎دام می‎توان بیشتر این تقلب‎ها را مشخص كرد.

یك‎نفر می‎تواند با لیسیدن و چشیدن یك نمونه كوچك از پودر ماهی، میزان نمك آنرا معین كند. مزه نمك آن قابل مقایسه با مزه شوری یك ترشی با حدود 5 درصد نمك و همچنین قابل مقایسه با خوراك‎های معمولی است كه ممكن است 2 تا 3 درصد نمك داشته باشند.

سبوس برنج یا تراشه برنج كه به‎صورت تقلبی به آن پوسته شلتوك نكوبیده اضافه شده باشد، بدون مزه بوده و سوزاننده گلو است به‌طوری‎كه باعث می‎شود شخص بلافاصله آنرا از دهان بیرون اندازد.با گاز گرفتن و جویدن دانه‎های غلات و نواله‎های روغنی، تعیین میزان رطوبت آنها آسان‎تر خواهد بود. یك خوراك‎دام خشك، ترد و سخت بوده و هنگام گاز گرفتن شكننده احساس می‎شود.

اگر به پودر سائیده شده ماهی¹¹  و خرده برنج، به‎صورت تقلبی شن و سنگریزه اضافه شده باشد، این خوراك به دندان‎ها صدمه‌زده و جویدن آنها مشكل است و برای شكستن آنها باید فشار زیادی وارد كنید.