اساس تيمار كردن:
زمان صرف شده جهت تيمار كردن در بين گربههاي مختلف متفاوت است. بعضي گربهها چند دقيقه در روز در حاليكه بعضي 3-1 زمان بيداري خود را صرف اين كار ميكنند.
شستن غدد زير جلدي را كه در ضد آب نگه داشتن پوشش مهم است، تحريك ميكند. به علاوه گربه ممكن است ويتامين دي (D) را از پوشش خود (كه با نور خورشيد توليد شده) ليس بزند. شستن در از دست دادن گرما و خنك كردن نقش بازي ميكند.
تميز كردن نابجا: گربهاي كه دوست دارد بيرون برود با ليسيدن خود مشخص نميكند كه كجا بوده و چه به سرش آورده است.
تميز كردن بيش از حد خود در گربهها ميتواند علامت كسل بودن باشد. گربههاي كسل و افسرده ممكن است دم و بعضي قسمتهاي بدنشان را بيش از حد ليس بزنند كه حتي ملتهب شود. تيمار كزدن بيش از حد همچنين ميتواند خطر ايجاد گلوله را در معدة گربهها افزون كند.
بچه گربهها تميز كردن خود را از سه هفتگي شروع ميكنند و تا 6 هفتگي در آن استاد ميشوند.
تا سه هفتگي، مادر بچههايش را تميز ميكند كه به علاوه بهداشت در كمك دفع ادرار و مدفوع آنها مشوق باشد. بچه گربهها جهت تميز كردن متقابل خواهر برادران خود و يا مادر خود به كار گماشته ميشوند. گربههاي بالغ كه رفتار دوستانه دارند، نيز اقدام به تميز كردن همديگر ميكنند.
«ارتباط»
-ارتباط بينايي: گربهها توسط وضعيت بدني و صورتي با همديگر در مورد حالاتشان ارتباط برقرار ميكنند.
تغيير در وضعيت گوش و گشاد شدن مردمك پرمعني است.
وضعيت صورت در موارد مختلف انگيزش: (a) هشيار، (b) تهديد تهاجمي، (c) افزايش ترس (d) بيان دو جنبهاي تهاجمي- تدافعي. (f) و (e) متمايل به افزايش تهديد تدافعي.
همينسري گرفته شده در مورد وضعيت بدني نيز مشاهده ميشود: (a) وضعيت بدني راحت. (b) گربه صميمي با دم برافراشته در وضعيت آشنايي و سلام. (c) گربه مهاجم كه تمايل به حمله را نشان ميدهد. (d) گربه ترسيده با پشت قوز كرده و دم افراشته، موي گردن و دم نيز معمولاً سيخ ميشود. (e) گربه ناسازگار و ترسيده اما اگر تحريك يا خشمگين شود حمله خواهد كرد.
گربه ترسيده دمش را فوقالعاده افراشته كرده و پشتش را خم ميكند. موهاي ناحيه دم و پشت سيخ شده و دم را شبيه شيشه پاككن (bottle brush) ميشود.
چنگ زدن و خراش انداختن مثال ديگري از ارتباط بينايي است، اگرچه در حس بويايي نيز نقش دارد. گربههاي خانگي معمولاً بر وسايل خانه چنگ ميزنند يا به چوبها خراش مي اندازند. گربههاي وحشي روي درختان و ديگر وسايل چوبي خراش زياد ايجاد ميكنند. انجام چنين كاري يك نشان قابل روئت از فعاليتشان برجا ميگذارد يا ممكن است توسط ترشحات مانده به جا از غدد بالشتكي در طي پنجه زدن، گربههاي ديگر را جذب كنند.
-ارتباط صدايي (شنيداري): گربهها صداهاي مختلفي ايجاد ميكنند. 16 الگوي مختلف تشخيص داده شده است و تحت سه گروه اصلي طبقهبندي ميشود: الگوي مِرمِري (زمزمهاي) در وضعيتهاي راحتي و دوستانه، الگوهاي صدادار: صداهاي بندبندي در ارتباط با درخواست توجه كردن، صداهاي شديد در هنگام حمله، دفاع يا جفتگيري.
صداي خرخر كردن ابتدا تلاشي است در ارتباط با پرستاري كردن به طوريكه ميوي ناراحتي بچه گربه ميتواند تفاوتي براي هر بچه باشد.
بعضي گربههاي اهلي صداي غرغر پارس مانندي در هنگام اعلان خطر ايجاد ميكنند.
گربههاي نر يك صداي خاص به حالت ريشخند كردن گربهها اطراف منزل ايجاد ميكند و آنها را به جنگ ميطلبد.
در هنگام عشقبازي، گربههاي ماده صداي تيزي توليد ميكنند كه به منزله قبول انجام جفتگيري است.
خرخر كردن به طور كلي به عنوان علامت خرسندي و رضايت گربههاي خانگي فرض شده، اگرچه آن ميتواند در درد ناشي از مردن هم ايجاد شود ولي معمولاً آن صدا عميقتر و بلندتر است.
-ارتباط بويايي: گربهها غدد بويي پراكندهاي در دم، بطور فراوان در هر قسمت پاهاي قدامي و همچنين در لبها و ناحيه چانه دارا هستند. اجسام بيجان در نقاط خاصي و با مفاهيم خاصي توسط دم و غدد لبي علامتگذاري ميشوند.
غدد پيشين سر در علامتگذاري حين ماليدن دوستانه سر كمك ميكنند.
انسانها نميتوانند بوي ترشحات اين غدد را حس كنند، اما گربهها آنها را حاوي اطلاعات فراوان ميدانند.
غدد بويي در اطراف مقعد نيز حضور دارند كه به نظر ميرسد منبع پخش بو در ادرار و مدفوع است. آنها براي گربه ديگر مشخص ميكند كه حيوان نر بوده و يا ماده و اگر ماده بوده آيا در دوره فحلي بوده است يا خير. نرها به طور معمول نشانههاي بويي را روي درختان، ديوارها، صندوقهاي پست و هر چيز ايستادهاي به جا ميگذارند. مادهها نيز در فحلي ادرار خود را روي اجسام دور و برخود پخش ميكنند.
بعضي بوهايي كه گربهها تراوش ميكنند فرومونهايي است كه واكنشهاي ويژهاي را در حيواناتي كه آن را بو ميكند برميانگيزد. به عنوان مثال بوي ماده فحل حيوان نر را جهت تعقيب او تشويق ميكند.
-ارتباط ملامسهاي: ماليدن خود به اجسام يا اشخاص به عنوان قسمتي از ارتباط بويايي فرض ميشود، ماليدن گربهها ترشحاتي از غدد روي بدنشان را به شيء يا شخص مورد نظر به جا ميگذارد. اين رفتار به عنوان ارتباط ملامسهاي در گروههاي اجتماعي مهم است. ماليدن غدد گونهاي ولي معمولاً از حيوان با رده پائينتر در مقابل موجود غالب مشاهده ميگردد.
ارتباط ملامسهاي و تحريك در بچه گربههاي جوان بسيار مهم است، زيرا حس لامسه، گسترش يافتهترين حس در هنگام تولد است.
-تشخيص گربه در گروه: تحقيق در ديدار اوليه بين گربهها بيني به بيني با سر كشيده و بدن كمي خم اتفاق ميافتد. هر دو، حيوان تلاش ميكنند گردن و تهيگاه همديگر را بو كنند، قبل از آنكه سراغ بو كردن مقعد بروند. گربههاي صميمي به طريقه ورزش خود ادامه ميدهند ولي غريبهها ممكن است به يك طرف برگشته و آماده جنگ شوند.
-بنيان اجتماعي: گربهها در اساساً موجوداتي منزوي هستند ولي بسيار تطابقپذيرند. وقتي مناطق محدود ميگردند، مثلاً در مناطق غير شهري آنها فرم گروههاي سستي را پيدا ميكنند.
گربههاي ساكن در گروه شانسهاي بسياري را براي تماس اجتماعي دارند و مادههاي گروه ممكن است ساعات فراواني را در جمعيتهاي ديگر گذرانيده و گاهگاهي فعل و انفعالاتي بين آنها اتفاق بيفتد. مادهها در كلونيهاي وحشي ممكن است از بچههاي هم مراقبت كنند.
تجمع گربههايي كه كاري نميكنند، معمولاً جفتگيري شبانه دارند. آنها كاملاً اجتماعي هستند. نر و ماده مكاني كه خيلي از محل زندگي جمعيشان دور نيست مينشينند و به تميز كردن و ليس زدن همديگر ميپردازند. گاهي رفتار خصمانه ممكن است ديده شود مانند هيس كردن و گوش را پائين آوردن اما اين تجمعات عموماً صلحآميز است و خارج از فصل جفتگيري رخ ميدهد.
با وجود اين تجمع حيوانات يك غالبيت نسبي ايجاد ميكند كه به چندين گربه اين اجازه را ميدهد كه با هم زندگي كنند، اما اگر بتوانند حريم خصوصيشان را نگه دارند. حريم شخصي يك دايره با يك قطر مشخص است. اگر آن حريم كم ميشود رئيس مستبد و چندين گربه منفور ظاهر ميشوند. منفورها به طور مداوم از طرف گربههاي ديگر كلوني مورد حمله قرار ميگيرند. بازي كردن متوقف ميشود. رفت آمد به دور و بر كمتر شده و غرغر و هيس كردن مداوم شنيده مي شود. گربهها ديگر آرام نيستند و هوشياري مزمن خواهند داشت.
گربههاي شهري با پرسه زدن آزاد مشكل مشابهي ممكن است داشته باشند به اين ترتيب كه جمعيت وقتي به نقطهاي ميرسند كه گربههاي نر نميتوانند منطقهاي در اندازه نياز ايجاد كنند جنگ بين نرها، ادرار كردن زياد، عدم خاك كردن مدفوع زياد ميشود. عدم اختيار ادرار ناشي از عصبي بودن و بيماري پوستي بدليل تحريك احساسي و تميز كردن مداوم خود، امكان ظهور دارد.
سلطهطلبي (غالب بودن): در جمعيت گربههايي كه پرسه آزاد ميزنند غالب بودن وجود دارد ولي نوع ردهبندي در آنها به حد سلسله مراتبي كه در سگها ديده ميشود، نميرسد. به عنوان مثال گربه مغلوبي كه از راه مشتركي رد ميشود يك غالبيت موقتي براي گربه مافوق كه بعد از او از آن مسير رد شده ايجاد ميكند. پس غالب بودن در گربهها بسته به زمان و مكان است. اين پديده را غالب بودن نسبي مينامند.
گربهها سلطه خود را بر اساس فضايي كه هستند و زمان خاص روز تغيير ميدهند.بعضي گربهها كه صبح در روي زمين بازي ميكنند و ميدوند نسبت به آنهايي كه وقتشان را در بعدازظهر در آنجا ميگذرانند برتر هستند. اين قضيه ربطي به رتبهبندي واقعي آنها ندارد.
دفاع از خانه و مناطق مربوط به آن شديداً توسط نرها طي فصل جفتگيري اعمال ميشود، اگرچه نرها نسبت به مادههاي متجاوز صبر بيشتري پيشه ميكنند.
در رقابت غذايي معمولاً يك غالبيت خطي مشخصي وجود دارد.
بين غالب بودن و تهاجمي بودن يك رابطه مشخصي وجود ندارد. گربههايي كه تهاجمپذيري بيشتري براي تسلط بر غذا دارند، لزوماً غالبيت اجتماعي بيشتري ندارند.
-قلمرو: گربهها معمولاً مكان خاصي را براي استراحت يا خواب خود دارند. (مانند گوشه انبار). محدودة خانه منطقهاي است كه گربه معمولاً پرسه ميزند و رابطه كم و بيش دوستانه با گربهها دارد و جاهايي كه گربههاي ديگر از آن محروم هستند.
مادهها قلمرو كوچكتري دارند و احتمالاً از حياطخانهاي كه در آن زندگي ميكنند فراتر نيست ولي نرها ممكن است از پنج جريب زمين (5تا 4047 مترمربع) و يا بيشتر دفاع كنند.
گربهها ترجيح ميدهند از درگيري دوري كنند. تكنيك دوري از درگيري برنامهريزي زماني دارد. گربهها حس عالي زماني دارند كه از آن در افزايش محدوده قلمرو خود استفاده ميكنند. به عنوان مثال در مورد گربههايي كه مرزهاي فلمرويي مشترك دارند. يكي در روز حق عبور دارد و ديگري بعدازظهر. در خانههايي كه چند گربه دارد نيز زمانبندي در مورد محدوده خانه مشاهده ميگردد.
در روابط بين گربهها علائمي كه فاصله ايمني را كم ميكند مانند خوابيدن به پشت نسبت به سگها كمتر ديده ميشود. اين رفتار اساساً نشاندهنده اعتماد به انسان است. با وجود اين تهديدهايي مثل هيس كردن، غر زدن، شلاقي زدن دم معمولاً جهت افزايش فاصله ايمني انجام ميگردد.
تهاجمپذيري: تهاجمپذيري در گربهها معمولاً بخاطر ترس ايجاد ميشود. ترس دو نوع واكنش را به دنبال دارد: جنگ با فرار.
تهاجمپذيري بوسيله گرفتن بعضي حالات مشخص ميشود.
در تقابل دو گربه كه هيچكدام مسير خود را منحرف نميكنند، ممكن است مسئله با تهديد ملايمي مثل خيره شدن تمام شود، به عنوان مثال دو گربهاي كه در مسير با هم برخورد ميكنند. هر رو ميايستند و به هم خيره ميشوند و تلاش ميكنند تا حق عبور را بگيرند. يكي ممكن است برنده شود يا شايد هر دو عقبنشيني كنند.
گاهي هيچ كدام تسليم نميشوند و حالت كاملاً تهديدآميزي ايجاد ميگردد. با وجود اين به ندرت جنگ اتفاق ميافتد. معمولاً يكي فرار ميكند و فاتح تعقيب ميكند.
تهاجمپذيري غيرمستقيم وقتي است كه گربه ضربهاي را به گربه مجاور ميزند، بخاطر اينكه جنگ بر سر غذا را به گربهاي ديگر واگذار كرده است.
درد و بيماري ممكن است ايجاد تهاجمپذيري كند. گربهاي كه توسط دامپزشك تهديد ميشود با گاز گرفتن، پنجه زدن و هيس كردن تلاش براي رهايي ميكند.
