بررسي مقاومت آنتي بيوتيكي و اهميت آن در آبزيان - 1
- مقدمه
استفاده از داروهاي ضد باكتريايي در درمان بيماريهاي ماهي ، به دليل تماس دارو با محيط و مشكلات ايجاد كننده در سلامت انسان اهميت خاصي يافته و موجب نگراني دست اندركاران صنعت پرورش آبزيان در دنيا گشته است . متاسفانه در حال حاضر به علت جوان بودن صنعت آبزي پروري در كشور و كمبود نيروهاي متخصص لازم در زمينه بهداشت و بيماريهاي آبزيان ، كاربرد داروها و مواد شيميايي خارج از سيستم صحيح تشخيص و تجويز رسمي صورت گرفته و بدون در نظر گرفتن باقي مانده هاي دارويي، اثرات آلايندگي آن ها در طبيعت و عوارض سوء اين مواد بر روي انسان (مانند اثرات سمي، واكنش هاي ازدياد حساسيت، بروز عفونتهاي ثانويه، اختلالات در سوخت و ساز و اختلالات روي اجزاء اكوسيستم آب و خاك ) مصرف مي شوند. در مقاومت آنتي بيوتيكي، امكان انتقال ميكروبهاي مقاوم به انسان و به خطر افتادن سلامت عمومي جامعه وجود دارد و خسارت ناشي از اين امر اجتناب ناپذير است. مقاومت ميكروبي باعث مي شود كه درمان بيماريها دچار اختلال شده و پرورش دهندگان ماهي دچار زيان هاي اقتصادي شوند و عمدتا آنتي بيوتيك براي ميزبان سمي نمي باشد ولي مصرف طولاني مدت، مكرر، بيش از حد و كمتر از مقدار طبيعي آن در آبزيان موجب شيوع جمعيت باكتريهاي مقاوم در ماهي سخت پوستان و ميكروفلور آب شده است . استفاده بي رويه از آنتي بيوتيكها خصوصا انواعي كه مصرف مشترك انساني دارند،زمينه ساز ايجاد مقاومتهاي باكتريايي،به خطر افتادن امنيت غذايي و بهداشت عمومي و نا پايداري صادرات محصولات غذايي مي شوند.
اين نحوه استفاده از آنتي بيوتيكها با عث ايجاد سويه هاي مقاوم باكتريايي شده و مشكلات زيادي به همراه مي آورد . براي مثال موجب بروز بيماريهايي مي شود كه درمان آنها بسيار مشكل و در بعضي موارد غير ممكن است و در نهايت موجب گسترش بيماري و شيوع يك همه گيري بدون درمان در جامعه مي گردد . براي مثال در صنايع پرورش ميگو در اكوادور، مصرف بي رويه آنتي بيوتيكها موجب مقاومت آنتي بيوتيكي بر عليه ويبريوكلرا در انسان گرديده است . البته در اين موارد ، ضعف بهداشت عمومي در همه گيري بيماري نقش مهمي را داشته است .
انواع و مكانيسم مقاومت دارويي
يافته هاي جديددر زمينه بيولوژي مولكولي و جمعيت، بيانگر اين واقعيت است كه مقاومت درمقابل داروهاي ضد باكتريايي، پديده اي غير قابل اجتناب است كه در نتيجه طبيعت خاص و يا سازگاري سلول باكتريايي نسبت به آنتي بيوتيكها و ايجاد تغييرات ژنتيكي ايجاد مي گردد .
مقاومت به دو صورت طبيعي و اكتسابي ايجاد مي گردد . مقاومت طبيعي عموما يكي از ويژگي هاي اساسي گونه هاي باكتري ها بوده و تمامي افراد يك گونه را شامل مي شود و بستگي به مواجهه قبلي با آنتي بيوتيك ندارد . اين نوع مقاومت ناشي از وضعيت فيزيولوژيك بيوشيميايي يا مورفولوژيك ذاتي و خص باكتري است كه مانع از اثرات آنتي بيوتيك مي شود. تشخيص اين نوع مقاومت آسان است بطوري كه در مواجهه كم ارگانيسم، با آنتي بيوتيك نيز مشخص مي گردد . از اين نوع مقاوت طبيعي باكتري پزودوموناس آئروژينوزا به تترا ساكلين اشاره كرد .
مقاوت اكتسابي مقاومتي است كه باكتري قبلا نسبت به دارو حساس بوده و در اثر مواجهه قبلي مقاوم شده است . اين مواجهه باعث ايجا فشار انتخابي (selectiv pressure ) مي شود كه موجب رشد بيش از حد و سريع سلولهاي مقاوم و ظهور يك سري سلول هاي مقاوم ميگردد.
مكانيسم ايجاد مقاومت اكتسابي :
1) مقاومت كروموزمي ناشي از موتاسيون خود بخودي :
موتاسيون در جت مقاومت در برابر آنتي بيوتيك به طور خود بخودي و با نسبت 10تا 10 اتفاق مي افتد كه اين پديده به باكتري آنتي بيوتيك بستگي دارد . چنين تصور مي شود كه موتاسيون كروموزومي ، مسوول مقاومت در برابر تركيبات كينولون مي باشد . به طوري كه مقاومت به كينولون ها فديمي مانند اسيد ناليديكسيك و اسيد اگزو لينيك در عوامل بيماري زايي مثل آئر و موناس سالمونسيدا ويبريو آنگوئيلا روم ويرسينياراكري مشاهده شده است .
كينولون هاي جديد مثل سارافلوكساسين و آنروفلوكساسين در مقابل مقاومت چند تايي سويه هاي آئروموناس و آئرمونانس سالمونسيدا موثر هستند . با اين حال اساس دقيق مولكولي سير موتاسيون كه موجب مقاومت باكتريايي مي شوند ، ناشناخته است . يكي از راههاي جلوگيري از موتاسيون و ايجاد مقاومت ، استفاده ازتركيب دارويي است .
2) مقاومت ناشي از تبادلات ژنتيكي :
باكتري از نظر ژنتيكي داراي دو ساختار به نام كروموزوم و پلاسميد است كه در ايجاد مقاومت نقش دارند . هر دو ساختار داراي DNA دو رشته اي بوده و هر دو در ارتباط با غشاء داخلي سلول باكتري هستند . براي بقاء باكتري پلاسميد ضروري نبوده ولي اين اجزاء داراي عوامل ژنتيكي هستند كه در مقاومت آنتي بيوتيكي وحدت باكتري موثر است .
پلاسميدها (فاكتور R) حاوي 500-20ژن هستند كه توانايي مقاومت نسبت به تعداد زيادي از داروها را دارا هستند. اهميت اين نوع مقاومت به اين دليل است كه بيشتر در بين باكتري هاي غير بيماريزا اتفاق مي افتد . براي مثال باكترهاي آئر موناس موجود در آب و روي ماهي نسبت به اسيد اگزو لنيك مصرفي مقاوم مي شوند . اين باكتري درصورت مصرف آب يا ماهي آلوده ، فاكتور مقاومت خود را به يك عامل بيماري زاي مهم انسان مثل اشرشيا كلي انتقال مي دهد . اشرشيا كلي مقاوم مي توانندبا عث ايجاد عفونت غير قابل درمان در انسان گردد كه از نظر بهداشت عمومي خطرناك است .
براي ايجاد اين نوع مقاومت ، پلاسميد از سه طريق زير منتقل مي شود .
انواع مقاومت ناشي از انتقال پلاسميد :
الف ) انتقال بي واسطه (ترانسفورماسيون )
ساده ترين روش انتقال است كه در آن باكتري ، مولكول DNA برهنه اي را كه در اثر تجزيه سلول باكتري ها درمقابل پني سلين ديده شده است . انتقال ژن از طريق ترانسفوماسيون در خاك و اقيانوس ها هم اتفاق مي افتد و نقش مهمي در تبادلات ژنتيكي در طبيعت ايفا مي كند .
ب)ا نتقال با واسطه
انتقال ژنهاي باكتري از طريق ويروسهايي به نام باكتريوفاژ كه باكتري را تحت تاثير قرار مي دهند ،انجام مي گيرد . در اين روش به طور تصادفي به دليل اختلالات ايجاد شده در چرخه زندگي ويروس ، ژن هاي باكتري به پوشش پروتئيني (كپسيد ) فاژ الحاق يافته و در ادامه ويروسهاي حامل ژن ،آنها را به يك باكتري ديگر وارد مي كند . ميزان DNA انتقالي بستگي به اندازه ويروس و مرحله اي از چرخه زندگي ويرس داشته و اغلب درصد ژنوم دهنده را شامل مي شود .
ج) الحاق :شايد پيچيده ترين و در عين حال مهم ترين روش انتقال ژن در باكتري ها محسوب مي شود و بيشتر شبيه به يك جفتگيري جنسي است . در اين روش اطلاعات ژنتيكي از طريق تماس مستقيم دو سلول معاوضه مي گردد . آغاز كار به وسيله دهنده (سلول +F ) است كه داراي توانايي ايجاد خار جنسي يا F را دارا مي باشد خار F بصورت يك عضوء لوله مانند براي انتقال يك طرفه DNA از دهنده به گيرنده عمل مي كند و با انقباض خود موجب نزديك شدن دو سلول به هم مي شود . در اين روش DNA پلاسميدي به تنهايي يا به همراه DNA كروموزومي منتقل مي شود .
در عوامل بيماريزايي باكتريايي وقوع مقاومت دارويي باواسطه پلاسميد رايج تر از مقاومت ناشي از كروموزوم ها مي باشد . ژن هاي پلاسميد متحرك تر از ژن هاي كروموزومي است . ژن هاي موجود در پلاسميد ويژگيهاي مشخصي مثل مقاومت دارويي ، آنزيم هاي متابوليكي و عوامل حدت زا را در بر مي گيرد . انتقال ، بيشتر بين باكتري هاي منفي و به ندرت بين گرم مثبت ها اتفاق مي افتد . بزرگترين كارايي اين نوع مقاومت ، انتقال ژن به يك عامل فوق العاده بيماري زا مثل اشرشيا كلي است .
مقاومت ناش از انتقال پلاسميدنسبت به چهار نوع داروي ضد ميكروبي در ويبريوسالمونيسيدا ، ويبريو آنگوئيلاروم آئروموناس سالمونيسيدا ،ادوارد زيلا تاردا ، سيترو باكترفروندي و يريسنياراكري ديده شده است.
علاوه بر پلاسميدها عوامل ژنتيكي (transpoposons ) سكانس هاي جابجا شونده DNA مي باشند كه توانايي انتقال بين دو باكتري و بين كروموزوم ميزبان يا درپلاسميد خودشان را دارا مي باشند . عده اي معتقدند كه ترانس پوزن ها علت ايجاد باكتري هاي مقاوم به تعدادي از داروها مي باشند . مقاومت به پني سيلين و تترا ساكلين در باكتري ها ناش ياز اين مكانيسم است .
نكته مهم اينكه مقاومت ناشي از پلاسميد در عوامل بيماري زاي ماهي نسبت به كينولون ها گزارش نشده است . زيرا اين تركيبات فرايندهاي پلاسميد را مهار مي كنند . در بين عوامل بيماري زاي ماهي ، بتالا كتاماز به طور وسيعي در گونه هاي آئرومونانس ديده مي شود .
انواع مقاومت آنتي بيوتيكي بر اساس مكانيسم بيو شيميايي :
1) تغيير در آنتي بيوتيك كه از دو طريق صورت مي پذيرد :
الف ) توليد معيوب آنزيمهايي كه موجب از بين رفتن دارو مي شود (پني سيلين ها ، سفالوسپورين ها )
ب) اضافه كردن يك گروه مواد شيميايي و آنزيمي كه مانع از فعاليت باكتري مي شود (آمينو گليكوزيدها)
2) اختلال در جذب:
بعضي از باكتريها به طور طبيعي به برخي داروها مقاوم هستند ريزا پوشش سلولي آن ها نسبت به آنتي بيوتيكهاي خاص غير قابل نفوذ است . مثلا در مورد باكتري هاي گرم منفي كه به صورت طبيعي نسبت به پني سيلين مقاوم و باكتر ي هاي
هوازي به طور ذاتي به آمينو گليكوزيدها مقاوم هستند .
3)انتشار آنتي بيوتيك به خارج :
باكتر يهاي گرم منفي با كسب يك پروتئين غشاي داخلي ،به طور اكتسابي به دارو به ويژه تتراساكلين ها مقاوم هستند . اين پروتئين به طور فعال دارو رابه خارج سلول پلمپ كرده و باعث كاهش جذب دارو و نرسيدن غلظت لازم تتراساكلين براي مهار سنتز پروتئين مي شود . اهميت اين مكانيسم اختصاصي نبودن آن براي دارو است . مثلا درضد عفوني كننده ها ، مس و ساير فلزات سنگين كه براي نابود كردن باكتري ها به كار مي روند و گسترش مقاومت ميكروبي در آن نقش دارد اين مكاميسم موثر است .
4) بهره گيري ازيك راه متابوليكي متفاوت :
در مقاومت پني سيلين توسط استافيلو كوك و استر پوكوك ديده شده است .
5) تغيير شكل در محل هدف:
علل نا معلوم مقاومت شامل حالت فيزيولوژيك ارگانيسم (حالت مقاوم يا ساكن ) ، غير فعال شدن يا آنتا گونيست بودن با ساير داروها ، غيرفعال شدن دارو به وسيله آنزيم هاي توليد شده در محل عفونت توسط ساير باكتري ها و حالت آنتاگونيستي اثرات دارو با مواد زائد سلولي يا اجسام خارجي و توقف فعاليت دارو در PH پايين و هيپوكسي است .
استفاده از داروهاي ضد باكتريايي در درمان بيماريهاي ماهي ، به دليل تماس دارو با محيط و مشكلات ايجاد كننده در سلامت انسان اهميت خاصي يافته و موجب نگراني دست اندركاران صنعت پرورش آبزيان در دنيا گشته است . متاسفانه در حال حاضر به علت جوان بودن صنعت آبزي پروري در كشور و كمبود نيروهاي متخصص لازم در زمينه بهداشت و بيماريهاي آبزيان ، كاربرد داروها و مواد شيميايي خارج از سيستم صحيح تشخيص و تجويز رسمي صورت گرفته و بدون در نظر گرفتن باقي مانده هاي دارويي، اثرات آلايندگي آن ها در طبيعت و عوارض سوء اين مواد بر روي انسان (مانند اثرات سمي، واكنش هاي ازدياد حساسيت، بروز عفونتهاي ثانويه، اختلالات در سوخت و ساز و اختلالات روي اجزاء اكوسيستم آب و خاك ) مصرف مي شوند. در مقاومت آنتي بيوتيكي، امكان انتقال ميكروبهاي مقاوم به انسان و به خطر افتادن سلامت عمومي جامعه وجود دارد و خسارت ناشي از اين امر اجتناب ناپذير است. مقاومت ميكروبي باعث مي شود كه درمان بيماريها دچار اختلال شده و پرورش دهندگان ماهي دچار زيان هاي اقتصادي شوند و عمدتا آنتي بيوتيك براي ميزبان سمي نمي باشد ولي مصرف طولاني مدت، مكرر، بيش از حد و كمتر از مقدار طبيعي آن در آبزيان موجب شيوع جمعيت باكتريهاي مقاوم در ماهي سخت پوستان و ميكروفلور آب شده است . استفاده بي رويه از آنتي بيوتيكها خصوصا انواعي كه مصرف مشترك انساني دارند،زمينه ساز ايجاد مقاومتهاي باكتريايي،به خطر افتادن امنيت غذايي و بهداشت عمومي و نا پايداري صادرات محصولات غذايي مي شوند.
اين نحوه استفاده از آنتي بيوتيكها با عث ايجاد سويه هاي مقاوم باكتريايي شده و مشكلات زيادي به همراه مي آورد . براي مثال موجب بروز بيماريهايي مي شود كه درمان آنها بسيار مشكل و در بعضي موارد غير ممكن است و در نهايت موجب گسترش بيماري و شيوع يك همه گيري بدون درمان در جامعه مي گردد . براي مثال در صنايع پرورش ميگو در اكوادور، مصرف بي رويه آنتي بيوتيكها موجب مقاومت آنتي بيوتيكي بر عليه ويبريوكلرا در انسان گرديده است . البته در اين موارد ، ضعف بهداشت عمومي در همه گيري بيماري نقش مهمي را داشته است .
انواع و مكانيسم مقاومت دارويي
يافته هاي جديددر زمينه بيولوژي مولكولي و جمعيت، بيانگر اين واقعيت است كه مقاومت درمقابل داروهاي ضد باكتريايي، پديده اي غير قابل اجتناب است كه در نتيجه طبيعت خاص و يا سازگاري سلول باكتريايي نسبت به آنتي بيوتيكها و ايجاد تغييرات ژنتيكي ايجاد مي گردد .
مقاومت به دو صورت طبيعي و اكتسابي ايجاد مي گردد . مقاومت طبيعي عموما يكي از ويژگي هاي اساسي گونه هاي باكتري ها بوده و تمامي افراد يك گونه را شامل مي شود و بستگي به مواجهه قبلي با آنتي بيوتيك ندارد . اين نوع مقاومت ناشي از وضعيت فيزيولوژيك بيوشيميايي يا مورفولوژيك ذاتي و خص باكتري است كه مانع از اثرات آنتي بيوتيك مي شود. تشخيص اين نوع مقاومت آسان است بطوري كه در مواجهه كم ارگانيسم، با آنتي بيوتيك نيز مشخص مي گردد . از اين نوع مقاوت طبيعي باكتري پزودوموناس آئروژينوزا به تترا ساكلين اشاره كرد .
مقاوت اكتسابي مقاومتي است كه باكتري قبلا نسبت به دارو حساس بوده و در اثر مواجهه قبلي مقاوم شده است . اين مواجهه باعث ايجا فشار انتخابي (selectiv pressure ) مي شود كه موجب رشد بيش از حد و سريع سلولهاي مقاوم و ظهور يك سري سلول هاي مقاوم ميگردد.
مكانيسم ايجاد مقاومت اكتسابي :
1) مقاومت كروموزمي ناشي از موتاسيون خود بخودي :
موتاسيون در جت مقاومت در برابر آنتي بيوتيك به طور خود بخودي و با نسبت 10تا 10 اتفاق مي افتد كه اين پديده به باكتري آنتي بيوتيك بستگي دارد . چنين تصور مي شود كه موتاسيون كروموزومي ، مسوول مقاومت در برابر تركيبات كينولون مي باشد . به طوري كه مقاومت به كينولون ها فديمي مانند اسيد ناليديكسيك و اسيد اگزو لينيك در عوامل بيماري زايي مثل آئر و موناس سالمونسيدا ويبريو آنگوئيلا روم ويرسينياراكري مشاهده شده است .
كينولون هاي جديد مثل سارافلوكساسين و آنروفلوكساسين در مقابل مقاومت چند تايي سويه هاي آئروموناس و آئرمونانس سالمونسيدا موثر هستند . با اين حال اساس دقيق مولكولي سير موتاسيون كه موجب مقاومت باكتريايي مي شوند ، ناشناخته است . يكي از راههاي جلوگيري از موتاسيون و ايجاد مقاومت ، استفاده ازتركيب دارويي است .
2) مقاومت ناشي از تبادلات ژنتيكي :
باكتري از نظر ژنتيكي داراي دو ساختار به نام كروموزوم و پلاسميد است كه در ايجاد مقاومت نقش دارند . هر دو ساختار داراي DNA دو رشته اي بوده و هر دو در ارتباط با غشاء داخلي سلول باكتري هستند . براي بقاء باكتري پلاسميد ضروري نبوده ولي اين اجزاء داراي عوامل ژنتيكي هستند كه در مقاومت آنتي بيوتيكي وحدت باكتري موثر است .
پلاسميدها (فاكتور R) حاوي 500-20ژن هستند كه توانايي مقاومت نسبت به تعداد زيادي از داروها را دارا هستند. اهميت اين نوع مقاومت به اين دليل است كه بيشتر در بين باكتري هاي غير بيماريزا اتفاق مي افتد . براي مثال باكترهاي آئر موناس موجود در آب و روي ماهي نسبت به اسيد اگزو لنيك مصرفي مقاوم مي شوند . اين باكتري درصورت مصرف آب يا ماهي آلوده ، فاكتور مقاومت خود را به يك عامل بيماري زاي مهم انسان مثل اشرشيا كلي انتقال مي دهد . اشرشيا كلي مقاوم مي توانندبا عث ايجاد عفونت غير قابل درمان در انسان گردد كه از نظر بهداشت عمومي خطرناك است .
براي ايجاد اين نوع مقاومت ، پلاسميد از سه طريق زير منتقل مي شود .
انواع مقاومت ناشي از انتقال پلاسميد :
الف ) انتقال بي واسطه (ترانسفورماسيون )
ساده ترين روش انتقال است كه در آن باكتري ، مولكول DNA برهنه اي را كه در اثر تجزيه سلول باكتري ها درمقابل پني سلين ديده شده است . انتقال ژن از طريق ترانسفوماسيون در خاك و اقيانوس ها هم اتفاق مي افتد و نقش مهمي در تبادلات ژنتيكي در طبيعت ايفا مي كند .
ب)ا نتقال با واسطه
انتقال ژنهاي باكتري از طريق ويروسهايي به نام باكتريوفاژ كه باكتري را تحت تاثير قرار مي دهند ،انجام مي گيرد . در اين روش به طور تصادفي به دليل اختلالات ايجاد شده در چرخه زندگي ويروس ، ژن هاي باكتري به پوشش پروتئيني (كپسيد ) فاژ الحاق يافته و در ادامه ويروسهاي حامل ژن ،آنها را به يك باكتري ديگر وارد مي كند . ميزان DNA انتقالي بستگي به اندازه ويروس و مرحله اي از چرخه زندگي ويرس داشته و اغلب درصد ژنوم دهنده را شامل مي شود .
ج) الحاق :شايد پيچيده ترين و در عين حال مهم ترين روش انتقال ژن در باكتري ها محسوب مي شود و بيشتر شبيه به يك جفتگيري جنسي است . در اين روش اطلاعات ژنتيكي از طريق تماس مستقيم دو سلول معاوضه مي گردد . آغاز كار به وسيله دهنده (سلول +F ) است كه داراي توانايي ايجاد خار جنسي يا F را دارا مي باشد خار F بصورت يك عضوء لوله مانند براي انتقال يك طرفه DNA از دهنده به گيرنده عمل مي كند و با انقباض خود موجب نزديك شدن دو سلول به هم مي شود . در اين روش DNA پلاسميدي به تنهايي يا به همراه DNA كروموزومي منتقل مي شود .
در عوامل بيماريزايي باكتريايي وقوع مقاومت دارويي باواسطه پلاسميد رايج تر از مقاومت ناشي از كروموزوم ها مي باشد . ژن هاي پلاسميد متحرك تر از ژن هاي كروموزومي است . ژن هاي موجود در پلاسميد ويژگيهاي مشخصي مثل مقاومت دارويي ، آنزيم هاي متابوليكي و عوامل حدت زا را در بر مي گيرد . انتقال ، بيشتر بين باكتري هاي منفي و به ندرت بين گرم مثبت ها اتفاق مي افتد . بزرگترين كارايي اين نوع مقاومت ، انتقال ژن به يك عامل فوق العاده بيماري زا مثل اشرشيا كلي است .
مقاومت ناش از انتقال پلاسميدنسبت به چهار نوع داروي ضد ميكروبي در ويبريوسالمونيسيدا ، ويبريو آنگوئيلاروم آئروموناس سالمونيسيدا ،ادوارد زيلا تاردا ، سيترو باكترفروندي و يريسنياراكري ديده شده است.
علاوه بر پلاسميدها عوامل ژنتيكي (transpoposons ) سكانس هاي جابجا شونده DNA مي باشند كه توانايي انتقال بين دو باكتري و بين كروموزوم ميزبان يا درپلاسميد خودشان را دارا مي باشند . عده اي معتقدند كه ترانس پوزن ها علت ايجاد باكتري هاي مقاوم به تعدادي از داروها مي باشند . مقاومت به پني سيلين و تترا ساكلين در باكتري ها ناش ياز اين مكانيسم است .
نكته مهم اينكه مقاومت ناشي از پلاسميد در عوامل بيماري زاي ماهي نسبت به كينولون ها گزارش نشده است . زيرا اين تركيبات فرايندهاي پلاسميد را مهار مي كنند . در بين عوامل بيماري زاي ماهي ، بتالا كتاماز به طور وسيعي در گونه هاي آئرومونانس ديده مي شود .
انواع مقاومت آنتي بيوتيكي بر اساس مكانيسم بيو شيميايي :
1) تغيير در آنتي بيوتيك كه از دو طريق صورت مي پذيرد :
الف ) توليد معيوب آنزيمهايي كه موجب از بين رفتن دارو مي شود (پني سيلين ها ، سفالوسپورين ها )
ب) اضافه كردن يك گروه مواد شيميايي و آنزيمي كه مانع از فعاليت باكتري مي شود (آمينو گليكوزيدها)
2) اختلال در جذب:
بعضي از باكتريها به طور طبيعي به برخي داروها مقاوم هستند ريزا پوشش سلولي آن ها نسبت به آنتي بيوتيكهاي خاص غير قابل نفوذ است . مثلا در مورد باكتري هاي گرم منفي كه به صورت طبيعي نسبت به پني سيلين مقاوم و باكتر ي هاي
هوازي به طور ذاتي به آمينو گليكوزيدها مقاوم هستند .
3)انتشار آنتي بيوتيك به خارج :
باكتر يهاي گرم منفي با كسب يك پروتئين غشاي داخلي ،به طور اكتسابي به دارو به ويژه تتراساكلين ها مقاوم هستند . اين پروتئين به طور فعال دارو رابه خارج سلول پلمپ كرده و باعث كاهش جذب دارو و نرسيدن غلظت لازم تتراساكلين براي مهار سنتز پروتئين مي شود . اهميت اين مكانيسم اختصاصي نبودن آن براي دارو است . مثلا درضد عفوني كننده ها ، مس و ساير فلزات سنگين كه براي نابود كردن باكتري ها به كار مي روند و گسترش مقاومت ميكروبي در آن نقش دارد اين مكاميسم موثر است .
4) بهره گيري ازيك راه متابوليكي متفاوت :
در مقاومت پني سيلين توسط استافيلو كوك و استر پوكوك ديده شده است .
5) تغيير شكل در محل هدف:
علل نا معلوم مقاومت شامل حالت فيزيولوژيك ارگانيسم (حالت مقاوم يا ساكن ) ، غير فعال شدن يا آنتا گونيست بودن با ساير داروها ، غيرفعال شدن دارو به وسيله آنزيم هاي توليد شده در محل عفونت توسط ساير باكتري ها و حالت آنتاگونيستي اثرات دارو با مواد زائد سلولي يا اجسام خارجي و توقف فعاليت دارو در PH پايين و هيپوكسي است .
+ نوشته شده در ساعت توسط MMD bostani
|