توضيحاتي پيرامون بيماري نيوكاسل :

طبقه بندی عامل این بیماری :
خانواده ویروس :Paramyxo Viridae,Genus Rubula Virus

دما : عامل این بیماری در مدت سی دقیقه در دمای شصت درجه سانتی گراد و در مدت زمان سه ساعت در پنجاه و شش درجه سانتی گراد غیر فعال میشود .

PH: عامل این بیماری در PH اسیدی توانایی مقاومت ندارد و غیر فعال میشود .
عامل این بیماری همچنین در موادی مانند فرمالین و فنول ها غیر فعال میشود .
لازم به ذکر است که عامل این بیماری برای مدت زمان نسبتا طولانی در دماهای بالا بخصوص در مدفوع زنده می ماند .

همه گیر شناسی :

میزبانان :
• بسیاری از گونه های پرندگان ( هم وحشی و هم اهلی ).
• مرغها آسیب پذیرترین و مستعد ترین پرندگان در برابر این بیماری هستند و اردک و بوقلمون کمترین آسیب پذیری را در برابر این بیماری دارند .
• یک نوع از عوامل انتقال این نوع بیماری در برخی از پرندگان وحشی یافت میشود .
بایستی به این مورد توجه کرد که میزان مرگ و میر در دوران این بیماری در میان بسیاری از پرندگان به کشش ویروس بستگی دارد .

اشاعه :
• ارتباط مستقیم با ترشحات و بخصوص مدفوع پرندگان درگیر با بیماری .
• غذای آلوده .
• آب آلوده .
• وسایل آلوده .
• محیط و محوطه آلوده .
• لباسهای آلوده افراد مرتبط با پرندگان .
• و......

منابع ویروس :
• ترشحات چرکین از دستگاه تنفسی .
• مدفوع آلوده .
• تمامی قسمتهای لاشه پرنده بیمار .
ویروس این بیماری در خلال دوران بیماری و در دوره ایی محدود و در طول دوران نقاهت میتواند پخش شود .
همچنین برخی از پرندگان قادر هستند که ویروس نیوکاسل را برای مدت یکسال با خود حمل کرده و در محیط پخش کنند .

نحوه بروز بیماری :
بیماری نیوکاسل در بسیاری از کشورهای جهان ، بومی و خاص همان مناطق میباشد . برخی از کشورهای اروپایی نیز برای سالهای دراز عاری از این بیماری کشنده و ویروس هولناک بودند .
دوره بروز این بیماری با توجه به نوع آن بین چهار تا شش روز میباشد .

ضایعات کلینیکی :
نشانه های تنفسی و عصبی :
• سرفه کردن و نفس نفس زدن .
• بالهای افتاده و آویزان .
• پاهای کشیده .
• پیچیدگی سر و گردن .
• افسردگی و عدم انجام فعالیتهای عادی .
• فلج شدن کامل پرنده .
• تخم مرغهای پرندگان آلوده ، پوسته های زبر و یا نازک دارند و همچنین آلبومین آنها میتواند حالت آبکی داشته باشد .
• تولید تخم مرغ کم شده و در برخی مواقع نیز تولید قطع میشود .
• مدفوع پرندگان مبتلا اسهالی بوده و سبز رنگ است .
• همچنین تورم در بافتهای اطراف چشم و گردن پرندگان درگیر با این بیماری دیده میشود .

میزان مرگ و میر:
میزان مرگ و میر در دوران این بیماری به عوامل زیر بستگی دارد :
• میزان کشندگی ویروس مورد نظر .
• کشش ویروس .
• چگونگی پاسخ دادن به ایمنی واکسن .
• وضعیت محیطی .
• وضعیت گله .

ضایعات :
پرندگان زیادی را بایستی مورد آزمایش قرار داد تا ضایعات خاصی را در یک جمعیت مورد توجه قرار داد .
تشخیص این بیماری را بایستی تا پس از جداسازی ویروس و شناسایی کامل آن به تعویق انداخت .
ضایعاتی که در این بیماری ممکن است یافت شود عبارتند از :
• دیده شدن پرخونی و در برخی از مواقع خونریزی در مخاط نای .
• ادم ، خونریزی و یا نکروزیز و التهاب در بافتهای لنفاوی و یا موکوس دیواره روده .
• ادم ، خونریزی و یا حتی از بین رفتن و فساد تخمدانها .
• ادم در اطراف بافتهای پیش از نای در گردن و بخصوص در محل ورودی نای .

این بیماری ممکن است که با برخی از بیماریها اشتباه گرفته شود . این بیماریها عبارتند از :
• Fowl Cholera .
• Avian Influenza .
• Laryngotracheitis .
• Fowl Pox ( Diphteritic Form ).
• Psittacosis ( Chlamydiosis ) (Psittacosis Birds ).
• Mycoplasmosis .
• Infectious Bronchitis .
• Pacheco’s Parrot Disease (Psittacosis Birds ).
همچنین ممکن است به اشتباه برخی از اختلالات مدیریتی مانند فقر آب ، غذا یا هوا تشخیص داده شود .

تشخیص در لابراتوار :
روال انجام این کار :
شناسایی عامل بیماری :
گرفتن آزمایش بوسیله واکسیناسیون جنین جوجه های نه تا یازده روزه در درون تخم مرغ توسط :
• آزمایش فعالیت Haemagglutination .
• جلوگیری از فعالیت Haemagglutination بوسیله آنتی سرم اختصاصی ویروس نیوکاسل .

برآوردهای پاتوژنسیتی :
• آزمایش نشان گذاری در فیبروبلاست جنین کشت داده شده .
• برآورد میانگین زمان مرگ در جنین جوجه .
• ( ICPI ) در جوجه های یکروزه .
• (IVPI ) در جوجه های شش هفته ایی .

آزمایشهای سرولوژیک :
• Elisa ..
• نمونه خون .
• نمونه سرم .

نمونه گیری :
نمونه های لازم برای تشخیص این بیماری از کلوآک ، نای یا مدفوع پرندگان زنده گرفته میشود . همچنین میتوان نمونه گیری از مدفوع و یا ارگانهای مشترک پرندگان مرده را صورت داد .

پیشگیری و کنترل :
باید توجه کرد که این بیماری متاسفانه هیچگونه درمانی ندارد .

اقدامات بهداشتی :
• جداسازی مطلق و شدید در هنگام بروز این بیماری( Isolation ) .
• نابودی تمامی پرندگان مبتلا و همچنین پرندگانی که در معرض ارتباط مستقیم با این بیماری قرار داشته اند .
• ضدعفونی کامل و دقیق محوطه های درگیر و غیر درگیر .
• انهدام درس و صحیح لاشه ها .
• کنترل میزان آفتها در گله .
• پرهیز و اجتناب از تماس با پرندگانی که وضعیت سلامتی مشخصی ندارند .
• کنترل میزان رفت و آمد افراد .
• بهتر است که تمامی طیور موجود در فارم همسن باشند .

اقدامات درمانی :
واکسیناسیون با واکسنهای امولوسیون روغنی و همچنین واکسنهای زنده میتواند بصورت چشمگیری سبب کاهش تلفات در گله های طیور بشود .
واکسن B1 زنده و لاتوسا بایستی در آب آشامیدنی محلول شود و یا بصورت اسپری دانه درشت استفاده شود . این واکسنها را گاهی نیز در داخل بینی استفاده می کنند .
جوجه های سالم بایستی هرچه زودتر بین روزهای یکم تا چهارم زندگی واکسینه بشوند ، ولی تاخیر در واکسیناسیون اثرات واکسن را در هفته های دوم یا سوم کاهش می دهد .
برخی از عفونتها مانند مایکوپلاسما ممکن است واکنش واکسن را شدیدتر کند . در این موارد میتوان از واکسنهای با ویروس کشته شده استفاده کرد .
تهیه ، تنظیم و ترجمه :

علیرضا گائینی ، دانشجوی رشته دکترای دامپزشکی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد گرمسار .