در پيشگيري بعد از تماس، هدف اينست كه ويروس هاري را قبل از اينكه بتواند به دستگاه اعصاب، برسد خنثي نماييم و لذا هرچه زودتر بايد اقدامات زير انجام گيرد :
دستورالعمل سازمان جهاني بهداشت در مورد هارگزيدگان
الف - كمك هاي اوليه
نظر به اينكه زدودن ويروس هاري، از مواضع آلودگي، با استفاده از تركيبات شيميايي و طرق فيزيكي، موثرترين وسيله حفاظت مجروح، از مبتلا شدن به هاري است لذا شستشوي فوري زخم ها با آب و صابون يا مواد دترژانت و حتي با آب تنها واجب است و اين توصيه بايد در مورد هر نوع گزيدگي حتي آنهايي‌ كه به ظاهر ارتباطي با هاري ندارند اجرا گردد و سپس براي ضدعفوني نمودن زخم ها از الكل 70-40% يا محلول يُد در آب، استفاده شود. شايان ذكر است كه كاركنان خانه هاي بهداشت و مراكز بهداشتي درماني كشور، پس از شستشوي زخم بايد، فرد مصدوم را به مركز درمان پيشگيري شهرستان، ارجاع دهند.
ب - درمان اختصاصي تحت نظر پزشك يا به وسيله او (جدول 1 و 2)
1 ) انجام كمك هاي اوليه مشروحه فوق
2 ) مقداري سرم ضدهاري را به ترتيبي كه كلّيه زواياي عميق و بريدگي هاي زخم ها بدان آغشته گردد در داخل زخم ها و مقداري نيز در چند نقطه اطراف زخم ها تزريق شود
3 ) بخيه زدن زخم ها را تا جاييكه مقدور باشد بايد به تاخير انداخته در مواردي كه اجتناب ناپذير باشد از سرم ضدهاري به ترتيبي كه اشاره شد به طور موضعي استفاده گردد و به كمترين تعداد بخيه اكتفا شود
4 ) در صورت لزوم فرد مجروح را عليه كزاز واكسينه نموده، آنتي بيوتيك هاي مناسبي نيز تجويز گردد.
لازم به ذكر است كه ويروس هاري، در شرايط مناسب به مدت طولاني زنده مي‌ماند ولي در شرايط نامناسب به سرعت، حيات خود را از دست مي‌دهد. مثلا تابش نور آفتاب، سريعا باعث از بين رفتن آن مي‌شود و در صورتي كه در معرض هوا قرار گيرد يا خشك شود از بين خواهد رفت.
ضمنا گرچه در دماي 58 درجه سانتيگراد، به مدت 30 دقيقه زنده مي‌ماند ولي جوشاندن به سرعت باعث از بين رفتن آن مي‌گردد. همچنين شيره اسيدي معده و پاستوريزه كردن و طبخ مواد غذايي آلوده، به حيات ويروس هاري، خاتمه مي‌دهد ولي در نسج مغزي در دماي اطاق به مدت 2-1 هفته و در دماهاي زير صفر به مدت چندين سال زنده خواهد ماند.
ايمونوگلوبولين انساني ضد هاري (HRIG ) امروزه در كشور هايي كه استطاعت تهيه يا خريد آنرا داشته باشند جانشين سرم ضد هاري حيواني گرديده است. اين فراورده از سرم افراد سالمي كه با واكسن هاري، هيپر ايمونيزه شده اند به دست مي‌آيد و در كشورهاي خارج، به صورت ويال هاي 2 ميلي ليتري كه هر ميلي ليتر آن حاوي 150 واحد بين المللي است و در ايران در حجم هاي مختلفي كه هر ميلي ليتر آن بيش از 150 واحد بين المللي، آنتي كر ضد هاري دارد تهيه مي‌شود و دوز آن 20 واحد/ كيلوگرم، مي‌باشد كه نصف آن به صورت عضلاني و دور از محل واكسيناسيون و نصف ديگر در اطراف زخم محل گزيدگي، تزريق ميشود. در صورتي كه ميزان تجويز عضلاني، بيش از 5 ميلي ليتر باشد بايد در دو محل جداگانه تزريق نمود.
مصرف مكرّر اين فرآورده، همراه با واكسن ضدهاري، ممنوع اعلام شده است زيرا ممكن است از بروز مصونيت فعال ناشي از تلقيح واكسن، جلوگيري نمايد. ضمنا در صورتي كه بين تزريق ايمونوگلوبولين و واكسن، به مدت بيش از هفت روز فاصله ايجاد شود بايد از تجويز گاماگلوبولين، خود داري نمود زيرا در اين موقع در اثر واكسيناسيون، در بدن خود فرد واكسينه، به طور فعال، آنتي بادي خنثي كننده، توليد شده است .
جدول 1 ـ دستورالعمل واكسيناسيون هاري
موقعيت دريافت كننده واكسن
تعداد واكسن يك ميلي ليتري
راه تزريق
فاصله بين دوزها

واكسيناسيون قبل از تماس
3
عضلاني
روزهاي . و 7 و 21 يا 28

واكسيناسيون بعد از تماس در فرد غيرايمن
5
عضلاني
روزهاي . و 3 و 7 و 14 و 28

واكسيناسيون بعد از تماس در افراد ايمن
2
عضلاني
روزهاي . و 3

واكسيناسيون يادآور به اقتضاي شغل
1
عضلاني
هر دو سال يكبار


جدول 2 ـ راهنماي نحوه پروفيلاكسي بعد از تماس با هاري
گروه
نوع تماس با حيوانات * مشكوك به هاري يا هار يا حيواني كه به آن دسترسي نيست
درمان توصيه شده

1
تماس يا غذا دادن به حيوانات، ليسيده شدن پوست سالم
در صورت وجود شرح حال قابل اعتماد، درمان خاصي لازم نيست

2
تماس پوست برهنه با دندان حيوان، خراش هاي كوچك يا ساييدگي هاي بدون خونريزي و ليسيدن پوست آسيب ديده
شروع واكسيناسيون سريع و سپس در صورتي كه حيوان، طي 10 روزي كه تحت نظر قرار دارد سالم بوده و يا آزمايش هاي اختصاصي هاري روي جسد حيوان، منفي باشد قطع واكسن **

3
در صورت وجود يك يا چند گزش يا خراش هاي عميق پوستي يا آلودگي مخاط با بزاق
شروع تجويز سريع ايمونوگلوبولين و واكسن *** . در صورتي كه حيوان طي 10 روزي كه تحت نظر است سالم بوده و يا آزمايشات اختصاصي هاري در حيوان، منفي باشد قطع واكسن


* در آلودگي توسط جوندگان و خرگوش، ندرتا نياز به درمان ضد هاري، مي‌باشد
** اين دوره فقط براي سگ و گربه به كار مي‌رود. به استثناي زماني كه حيوان تهديد شده يا در معرض خطر باشد. ساير حيوانات اهلي و وحشي مشكوك به هاري بايد به طرز مناسبي كشته و نسوج آن ها با بهره گيري از روش هاي اختصاصي، مورد آزمايش قرار گيرد
*** اگر سگ يا گربه ظاهرا سالمي از منطقه اي كم خطر، تحت نظر قرار دارد، مي‌توان شروع درمان را به تاخير انداخت. ضمنا براي خراش هاي كوچك و دور از مراكز اعصاب يا ليسيدن شخص به وسيله حيوان مشكوك نيازي به سرم نمي‌باشد.
پيشگيري ثانويه به منظور بازگرداندن سلامتي افراد بيمار و جلوگيري از بروز عوارض
· اين بيماري در حال حاضر، درمان موفقي ندارد
· جداسازي بيماران در يك اطاق آرام تا زمان فرا رسيدن مرگ آنها
· استفاده از دستكش و لباس و ماسك مناسب به هنگام معاينه بيماران.

پيشگيري ثالثيه، به منظور جلوگيري از پيشرفت عوارض و زمينگير شدن بيمار
ـ تا بحال هيچ انسان مبتلا به بيماري هاري زنده نمانده است.
ساير اقدامات كنترلي
اقداماتي كه طي طغيان ها، همه گيري هاي بيماري بايد انجام داد
هاري در حيوانات به صورت همه گير، حادث مي‌گردد ولي در انسان، به صورت تك گير، بروز مي‌نمايد و لذا در منطقه اي كه همه گيري حيواني، رخ داده است انجام اقدامات زير، ضروري به نظر مي‌رسد :
· منطقه مورد نظر، بايد تحت پوشش سازمان محيط زيست و ساير ارگان هاي ذيربط قرار گيرد
· تمامي سگ ها بايستي تحت پوشش واكسيناسيون، قرار گيرند
· سگ هاي ولگرد، بايد جمع آوري و معدوم گردند، هرچند عقيم سازي سگ ها نيز باعث كاهش جمعيت آن ها ميشود و اقدام كنترلي مفيدي به نظر مي‌رسد.