بحراني ترين زمان پرورش جوجه هاي گوشتي
دو هفته اول پرورش جوجه های گوشتی: بحرانی ترین زمان پرورش جوجه های گوشتی
دو هفته اول پرورش جوجه های گوشتی، بحرانی ترین زمان پرورش محسوب می شود و در این مقطع زمانی، بیش از هر مقطع دیگری، اهمیت استفاده از راهكارهای مدیریتی مشهود می باشد. هر نوع اشتباهی كه در طول این دو هفته ممكن است رخ دهد، به هیچ وجه قابل جبران در مراحل بعدی دوره پرورش نمی باشد. به طور معمول قبل از شروع تخمگذاری در گله مادر گوشتی، یك برنامه خاص واكسیناسیون صورت می پذیرد و در پی واكسیناسیون بالطبع بدن مرغان مادر در برابر واكسن تولید آنتی بادی مادری خواهند نمود. این آنتی بادی تولیدی از طریق سیستم گردش خون مادر به زرده تخم مرغ منتقل می گردد و بنابراین هنگامی كه كیسه زرده در جوجه تازه از تخم در آمده جذب می شود متعاقباً آنتی بادی موجود در كیسه زرده نیز جذب می گردد. اگر در اوایل دوره پرورش، جوجه های گوشتی تحت مدیریت مطلوبی قرار گیرند در طی شش روز اول كیسه زرده بطور كامل جذب خواهد شد. قبل از تكامل و پیدایش سیستم ایمنی جوجه، آنتی بادیهای كه از طریق كیسه زرده جذب می شونند مسئول مصونیت و حمایت از جوجه در برابر عوامل بیماریزای می باشند. یكی از عواملی كه می تواند روند جذب آنتی بادهای مادری را از طریق كیسه زرده مختل كند، استرس می باشد. استرس باعث انقباض رگهای خونی اطراف كیسه زرده می شود و نهایتاً انتقال و جذب آنتی بادیها و سایر مواد مغذی را از طریق عروق مزانتریك بلوكه می كند. اگر كیسه زرده به طور كامل جذب نشود باقیمانده كیسه زرده به صورت یك جسم خارجی در حفره شكمی تلقی شده و بنابراین جوجه گوشتی به رشد مطلوب مورد انتظار در آخر دوره پرورش نخواهد رسید. این مقاله بعضی از جنبه های مدیریتی را كه باعث جلوگیری از وقوع استرس در گله های جوجه های گوشتی را مورد بحث و بررسی قرار می دهد. استرس ممكن است در نتیجه حرارت بالای سالن، یا سردی بیش از حد سالن و یا بالابودن بیش از اندازه رطوبت بستر و یا تراكم گاز آمونیاك یا محدودیت دسترسی به آب و دان یا رشد عوامل بیاریزا در سالن و یا حتی در نتیجه واكسیناسیون روی دهد. اگر سیستم ایمنی جوجه سالم باشد، میكروارگانیزمهای بیماریزا و انجام واكسیناسیون، فعالیت سیستم ایمنی را تحریك خواهد كرد و از ابتلا جوجه ها به بیماریهای شایعی مانند مارك، كوكسیدیوز و اختلالات تنقسی جلوگیری خواهد شد. نیاز به تعبیه تاسیسات مناسب در سالنهای پرورش جوجه های گوشتی به منظور كاهش عوامل استرس زا همواره احساس می شود یكی از مهمترین مواردی كه همواره باید در سالنهای پرورش جوجه های گوشتی مورد توجه قرار گیرد، اطمینان از عملكرد صحیح سیستم گرمادهی و هیترها می باشد. در اوایل روزهای پرورش جوجه های قادر به تنظیم درجه حرارت بدنشان نیستند تا اینكه به سن یك هفتگی برسند بنابراین نیاز به منابع گرمازا مناسب كه تا سن یك هفتكی قادر به تولید مقادیر كافی از BTU باشند و دمای بدن جوجه را در حد 104 الی 106 فارنهایت(40 الی 41 درجه سانتیگراد) ثابت نگه دارند، احساس می شود. به منظور دستیابی به این هدف، مادرهای مصنوعی در سالن باید در ارتفاع 76 سانتی متری بستر نصب نشوند و بتوانند گرمای مناسبی را در بستر سالن ایجاد كنند.
پس از سپری شدن هفتمین روز پرورش، مغز جوجه قادر به تنظیم و كنترل حرارت بدن جوجه شده و از این روز به بعد كنترل درجه حرارت بدن مستقیماً توسط مغز صورت می گیرد و لذا حرارت بدن جوجه در حدود 40 الی 41 ثابت باقی می ماند. و باقی مراحل رشد و نمو جوجه از این به بعد از طریق تنظیم حرارت تولیدی ناشی از هضم مواد مغذی و همچنین كنترل حرارت دفعی ادامه می یابد. لذا بعضی از پرورش دهندگان بعد از هفته اول مادرهای مصنوعی موجود در سالن پرورش را خاموش می كنند و از سایر تجهیزات گرمایشی برای تنظیم درجه حرارت داخل سالن استفاده می كنند تا نهایتا با بازدهی مناسب دمای سالن پرورش را بطور ثابت در 37 درجه سانتیگراد نگه دارند. جدول یك برنامه حرارتی مادر مصنوعی در سالن پرورش جوجه های گوشتی را در سنین مختلف نشان می دهد. روز پرورش درجه فارنهایت درجه سانتیگراد
7-1 90 32/2
14-8 85 29/4
21-15 80 26/6
28-22 75 23/9
35-29 70 21/1
عرضه به بازار- 36 70 21/1
جدول یك برنامه حرارتی مادر مصنوعی در سالن پرورش جوجه های گوشتی را در سنین مختلف
استفاده از مادر مصنوعی در طی تمام فصول سال امری ضروری است و فقدان آن مطمئناً باعث بروز استرس در سالن می شود. نباید فراموش كرد كه تا 7 روز اول پرورش جوجه ها نیاز به گرمای مادر مصنوعی دارند و بنابراین در هر فصلی از پرورش این مسئله باید رعایت شود .
به عنوان مثال در ساعت 3 الی 5 صبح در ماههای تیر و مرداد، معمولاً جوجه ها روی هم انباشته می شونند و ازدحام بیش از حد سعی در گرم كردن خود دارند كه این علامت خود نشان دهنده اینست كه هنوز دمای سالن پرورش سرد است و به حد ایده ال نرسیده است. دسترسی به سیستم آبخوری مناسب به میزان زیادی احتمال بروز استرس در سالن را تقلیل می هد. در هر سیستم آبخوری، آب باید همواره در جریان باشد و همواره آب با كیفیت مناسب در دسترس جوجه ها قرار گیرد. معمولاً در سالنهای پرورشی كه آب با كیفیت مناسبی در اختیار جوجه ها قرار گیرد، شاهد جوجه های سرحال و بدون مسئله خاص خواهیم بود. تعبیه سیستم آبخوری قطره ای حدود 50 درصد احتمالات ابتلا به بیناریهای متداول آسیب رساننده به جوجه ها را مرتفع می كند. چنین آبخوریهایی از سوی دیگر شرایط مطلوب و مناسبی را در بستر سالن پرورش بوجود می آورد. بهر حال در صورتی كه سیستم آبخوری قطره ای در یك سالن پرورش نصب شود، پرورش دهندگان باید از نكات مدیریتی و نحوه اداره چنینی آبخوریهای مطلع شونند.
بهر حال هر لحظه امكان دارد كه جریان آب در داخل این سیستم قطع شود و یا اینكه بخصوص در هفته های اول ارتفاع این آبخوری با قد جوجه ها مطابقت نداشته باشد و یا سیستم آبخوری در محلی نصب شودكه مانع از جریان مناسب هوا در محلهایی از سالن شود كه جوجه ها برای نوشیدن اب به آنجا هجوم می آورند. امروزه در بسیاری از مزارع پرورش جوججه های گوشتی از یك دستورالعمل كلی برای نصب تاسیسیات مورد نیاز استفاده می كنند. كارخانجات سازنده سیستم آبخوری قطره ای توصیه می شود كه یك چنین سیستم آبخوری برای تعدا 15 جوجه كافی است بجز در موارد كه محدودیتی در نصب خطوط اضافی در سالن وجود نداشته باشد. از بهترین راهكارهای مدیریتی پیشنهادی اینست كه علاوه بر نصب سیستم آبخوری قطره ای در سالن در اطراف مادرهای مصنوعی، از آبخوریهای دیگری نیز استفاده شود. رعایت این مسئله بخصوص در هفته های اول یكی از عوامل كاهش تلفات احتمالی می باشد. عمده ترین انتقادی كه به سیستم آبخوری قطره ای وارد می شود مسئله بازدهی وكارایی این سیستم در دراز مدت است. در طی روزهای اول پرورش، ارتفاع آبخوری قطره ای با مینگین اندازه قد جوجه ها كه قادر به دیدن قطرات آب هستند، تنظیم می شود.
یكی از نكات مهمی كه باید مورد توجه قرار گیرد اینست كه باید دمای آبخوریها در حدود درجه حرارت منطقه آسایش باشد. دانخوریها باید به تجهیزات ویژه مجهز شود و همچنین در جاهایی نصب شونند كه جوجه ها برای مصرف دان نیاز به ترك مادرهای مصنوعی را نداشته باشد. به عنوان مثال اگر شما مادر مصنوعی با 1000 جوجه داشته باشید باید 8 عدد دانخوری اضافی علاوه بر دانخوریهای ثابت موحجود در سالن تعبیه كنید. در سه روز اول پرورش همواره باید دانخوریها پر از دان باشند.
بعد از سپری شدن این سه روز در دسترسی بیش از اندازه دان باید محدودیت قائل شد. عدم فاصله مناسب بین دانخوریها نیز به نوعی باعث ایجاد استرس به جوجه ها می شونند. توصیه های مدیریتی ذكر شده از جمله عواملی هستند كه باعث كاهش استرس در سالن پرورش می شونند. بهر حال پرورش دهندگانی كه در دو هفته اول دچار مشكلات ناشی از تلفات معنی دار در اطراف دانخوریهای زنجیره ای می شونند، لازم است كه علاوه بر دانخوریهای زنجیره ای از دانخوریهای ثابت نیز استفاده كنند. در دو هفته اول هر نوع محدودیت در دسترسی به آب و دان كافی بالطبع به كاهش سود در آخر دوره منجر خواهد شد لذا با سركشیهای مداوم باید این مسئله را به حداقل ممكن خود رساند.
پرورش جوجه های گوشتی نیاز به پشتوانه علمی و مدیریت كاربردی دارد و در نهایت باید به این باور برسیم كه اگر نكته ای در سالن پرورش درست رعایت نشود جوجه ها نمی توانند اشتباهات ما را به ما گوشزد كنند و ما باید خود آگاهانه احتمال بروز هر مشكلی را به حداق ممكن برسانیم.
آرش جوانمرد
دو هفته اول پرورش جوجه های گوشتی، بحرانی ترین زمان پرورش محسوب می شود و در این مقطع زمانی، بیش از هر مقطع دیگری، اهمیت استفاده از راهكارهای مدیریتی مشهود می باشد. هر نوع اشتباهی كه در طول این دو هفته ممكن است رخ دهد، به هیچ وجه قابل جبران در مراحل بعدی دوره پرورش نمی باشد. به طور معمول قبل از شروع تخمگذاری در گله مادر گوشتی، یك برنامه خاص واكسیناسیون صورت می پذیرد و در پی واكسیناسیون بالطبع بدن مرغان مادر در برابر واكسن تولید آنتی بادی مادری خواهند نمود. این آنتی بادی تولیدی از طریق سیستم گردش خون مادر به زرده تخم مرغ منتقل می گردد و بنابراین هنگامی كه كیسه زرده در جوجه تازه از تخم در آمده جذب می شود متعاقباً آنتی بادی موجود در كیسه زرده نیز جذب می گردد. اگر در اوایل دوره پرورش، جوجه های گوشتی تحت مدیریت مطلوبی قرار گیرند در طی شش روز اول كیسه زرده بطور كامل جذب خواهد شد. قبل از تكامل و پیدایش سیستم ایمنی جوجه، آنتی بادیهای كه از طریق كیسه زرده جذب می شونند مسئول مصونیت و حمایت از جوجه در برابر عوامل بیماریزای می باشند. یكی از عواملی كه می تواند روند جذب آنتی بادهای مادری را از طریق كیسه زرده مختل كند، استرس می باشد. استرس باعث انقباض رگهای خونی اطراف كیسه زرده می شود و نهایتاً انتقال و جذب آنتی بادیها و سایر مواد مغذی را از طریق عروق مزانتریك بلوكه می كند. اگر كیسه زرده به طور كامل جذب نشود باقیمانده كیسه زرده به صورت یك جسم خارجی در حفره شكمی تلقی شده و بنابراین جوجه گوشتی به رشد مطلوب مورد انتظار در آخر دوره پرورش نخواهد رسید. این مقاله بعضی از جنبه های مدیریتی را كه باعث جلوگیری از وقوع استرس در گله های جوجه های گوشتی را مورد بحث و بررسی قرار می دهد. استرس ممكن است در نتیجه حرارت بالای سالن، یا سردی بیش از حد سالن و یا بالابودن بیش از اندازه رطوبت بستر و یا تراكم گاز آمونیاك یا محدودیت دسترسی به آب و دان یا رشد عوامل بیاریزا در سالن و یا حتی در نتیجه واكسیناسیون روی دهد. اگر سیستم ایمنی جوجه سالم باشد، میكروارگانیزمهای بیماریزا و انجام واكسیناسیون، فعالیت سیستم ایمنی را تحریك خواهد كرد و از ابتلا جوجه ها به بیماریهای شایعی مانند مارك، كوكسیدیوز و اختلالات تنقسی جلوگیری خواهد شد. نیاز به تعبیه تاسیسات مناسب در سالنهای پرورش جوجه های گوشتی به منظور كاهش عوامل استرس زا همواره احساس می شود یكی از مهمترین مواردی كه همواره باید در سالنهای پرورش جوجه های گوشتی مورد توجه قرار گیرد، اطمینان از عملكرد صحیح سیستم گرمادهی و هیترها می باشد. در اوایل روزهای پرورش جوجه های قادر به تنظیم درجه حرارت بدنشان نیستند تا اینكه به سن یك هفتگی برسند بنابراین نیاز به منابع گرمازا مناسب كه تا سن یك هفتكی قادر به تولید مقادیر كافی از BTU باشند و دمای بدن جوجه را در حد 104 الی 106 فارنهایت(40 الی 41 درجه سانتیگراد) ثابت نگه دارند، احساس می شود. به منظور دستیابی به این هدف، مادرهای مصنوعی در سالن باید در ارتفاع 76 سانتی متری بستر نصب نشوند و بتوانند گرمای مناسبی را در بستر سالن ایجاد كنند.
پس از سپری شدن هفتمین روز پرورش، مغز جوجه قادر به تنظیم و كنترل حرارت بدن جوجه شده و از این روز به بعد كنترل درجه حرارت بدن مستقیماً توسط مغز صورت می گیرد و لذا حرارت بدن جوجه در حدود 40 الی 41 ثابت باقی می ماند. و باقی مراحل رشد و نمو جوجه از این به بعد از طریق تنظیم حرارت تولیدی ناشی از هضم مواد مغذی و همچنین كنترل حرارت دفعی ادامه می یابد. لذا بعضی از پرورش دهندگان بعد از هفته اول مادرهای مصنوعی موجود در سالن پرورش را خاموش می كنند و از سایر تجهیزات گرمایشی برای تنظیم درجه حرارت داخل سالن استفاده می كنند تا نهایتا با بازدهی مناسب دمای سالن پرورش را بطور ثابت در 37 درجه سانتیگراد نگه دارند. جدول یك برنامه حرارتی مادر مصنوعی در سالن پرورش جوجه های گوشتی را در سنین مختلف نشان می دهد. روز پرورش درجه فارنهایت درجه سانتیگراد
7-1 90 32/2
14-8 85 29/4
21-15 80 26/6
28-22 75 23/9
35-29 70 21/1
عرضه به بازار- 36 70 21/1
جدول یك برنامه حرارتی مادر مصنوعی در سالن پرورش جوجه های گوشتی را در سنین مختلف
استفاده از مادر مصنوعی در طی تمام فصول سال امری ضروری است و فقدان آن مطمئناً باعث بروز استرس در سالن می شود. نباید فراموش كرد كه تا 7 روز اول پرورش جوجه ها نیاز به گرمای مادر مصنوعی دارند و بنابراین در هر فصلی از پرورش این مسئله باید رعایت شود .
به عنوان مثال در ساعت 3 الی 5 صبح در ماههای تیر و مرداد، معمولاً جوجه ها روی هم انباشته می شونند و ازدحام بیش از حد سعی در گرم كردن خود دارند كه این علامت خود نشان دهنده اینست كه هنوز دمای سالن پرورش سرد است و به حد ایده ال نرسیده است. دسترسی به سیستم آبخوری مناسب به میزان زیادی احتمال بروز استرس در سالن را تقلیل می هد. در هر سیستم آبخوری، آب باید همواره در جریان باشد و همواره آب با كیفیت مناسب در دسترس جوجه ها قرار گیرد. معمولاً در سالنهای پرورشی كه آب با كیفیت مناسبی در اختیار جوجه ها قرار گیرد، شاهد جوجه های سرحال و بدون مسئله خاص خواهیم بود. تعبیه سیستم آبخوری قطره ای حدود 50 درصد احتمالات ابتلا به بیناریهای متداول آسیب رساننده به جوجه ها را مرتفع می كند. چنین آبخوریهایی از سوی دیگر شرایط مطلوب و مناسبی را در بستر سالن پرورش بوجود می آورد. بهر حال در صورتی كه سیستم آبخوری قطره ای در یك سالن پرورش نصب شود، پرورش دهندگان باید از نكات مدیریتی و نحوه اداره چنینی آبخوریهای مطلع شونند.
بهر حال هر لحظه امكان دارد كه جریان آب در داخل این سیستم قطع شود و یا اینكه بخصوص در هفته های اول ارتفاع این آبخوری با قد جوجه ها مطابقت نداشته باشد و یا سیستم آبخوری در محلی نصب شودكه مانع از جریان مناسب هوا در محلهایی از سالن شود كه جوجه ها برای نوشیدن اب به آنجا هجوم می آورند. امروزه در بسیاری از مزارع پرورش جوججه های گوشتی از یك دستورالعمل كلی برای نصب تاسیسیات مورد نیاز استفاده می كنند. كارخانجات سازنده سیستم آبخوری قطره ای توصیه می شود كه یك چنین سیستم آبخوری برای تعدا 15 جوجه كافی است بجز در موارد كه محدودیتی در نصب خطوط اضافی در سالن وجود نداشته باشد. از بهترین راهكارهای مدیریتی پیشنهادی اینست كه علاوه بر نصب سیستم آبخوری قطره ای در سالن در اطراف مادرهای مصنوعی، از آبخوریهای دیگری نیز استفاده شود. رعایت این مسئله بخصوص در هفته های اول یكی از عوامل كاهش تلفات احتمالی می باشد. عمده ترین انتقادی كه به سیستم آبخوری قطره ای وارد می شود مسئله بازدهی وكارایی این سیستم در دراز مدت است. در طی روزهای اول پرورش، ارتفاع آبخوری قطره ای با مینگین اندازه قد جوجه ها كه قادر به دیدن قطرات آب هستند، تنظیم می شود.
یكی از نكات مهمی كه باید مورد توجه قرار گیرد اینست كه باید دمای آبخوریها در حدود درجه حرارت منطقه آسایش باشد. دانخوریها باید به تجهیزات ویژه مجهز شود و همچنین در جاهایی نصب شونند كه جوجه ها برای مصرف دان نیاز به ترك مادرهای مصنوعی را نداشته باشد. به عنوان مثال اگر شما مادر مصنوعی با 1000 جوجه داشته باشید باید 8 عدد دانخوری اضافی علاوه بر دانخوریهای ثابت موحجود در سالن تعبیه كنید. در سه روز اول پرورش همواره باید دانخوریها پر از دان باشند.
بعد از سپری شدن این سه روز در دسترسی بیش از اندازه دان باید محدودیت قائل شد. عدم فاصله مناسب بین دانخوریها نیز به نوعی باعث ایجاد استرس به جوجه ها می شونند. توصیه های مدیریتی ذكر شده از جمله عواملی هستند كه باعث كاهش استرس در سالن پرورش می شونند. بهر حال پرورش دهندگانی كه در دو هفته اول دچار مشكلات ناشی از تلفات معنی دار در اطراف دانخوریهای زنجیره ای می شونند، لازم است كه علاوه بر دانخوریهای زنجیره ای از دانخوریهای ثابت نیز استفاده كنند. در دو هفته اول هر نوع محدودیت در دسترسی به آب و دان كافی بالطبع به كاهش سود در آخر دوره منجر خواهد شد لذا با سركشیهای مداوم باید این مسئله را به حداقل ممكن خود رساند.
پرورش جوجه های گوشتی نیاز به پشتوانه علمی و مدیریت كاربردی دارد و در نهایت باید به این باور برسیم كه اگر نكته ای در سالن پرورش درست رعایت نشود جوجه ها نمی توانند اشتباهات ما را به ما گوشزد كنند و ما باید خود آگاهانه احتمال بروز هر مشكلی را به حداق ممكن برسانیم.
آرش جوانمرد
+ نوشته شده در ساعت توسط MMD bostani
|