نام مقاله :
اهمیت بسته بودن مناسب سالنهای پرورش طیور .

تهیه ، تنظیم و ترجمه :
علیرضا گائینی ، دانشجوی رشته دکترای دامپزشکی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار .

تاریخ :
امرداد ماه 1386 خورشیدی .

طول روز ، از مهمترین فاکتورهای موثر بر تولید مجدد طیور پرورشی میباشد . نور در پولتهای پرورشی ، از طریق چشمها دریافت نمیشود . در صورت دریافت نیز مهمترین راه دریافت نخواهد بود . بایستی توجه داشت که انرژی نور ، از طریق جمجمه ، پوست ، پرها و سپس از طریق ارگانهای مرتبط به مغز درک میشود . امواجی با طول موج بلند ( قرمز ) یا همان نور مرئی برای درک توسط مغز پرنده ، نسبت به طول موج کوتاه یا نامرئی مناسبتر میباشد .
بنابراین ، طول موج نوری که در سیستمهای مصنوعی نور ، مورد استفاده قرار می گیرد از اهمیت ویژه ایی برخوردار میباشد . در چنین شرایطی ، ممکن است که حداقل میزان نور ، توسط پرنده درک نگردد .
این نکته به اثبات رسیده است که پرندگان ، طول روز را با توجه به حضور یا عدم حضور نور در خلال یک دوره حساسیت به نور تفسیر میکنند . این دوره ، یازده تا شانزده ساعت پس از طلوع در یک دوره بیست و چهار ساعته خواهد بود . پس از طلوع یا روشن شدن سیستم نور ، در صورتی که پرنده ، نور دریافت نماید طول روز را بلند خواهد دانست . در صورتی که در خلال این دوره حساسیت به نور ، هیچ نوری را دریافت نکند ، طول روز را همانند روزهای زمستان کوتاه خواهد دانست .
تفسیر طول روز در سالنهای پرورش پولت به همین صورت خواهد بود . توجه به این نکته از اهمیت ویژه ایی برخوردار میباشد که تفاوت میان روشنایی و تاریکی در سیستمهای نور مصنوعی یا طبیعی باید به اندازه ایی باشد که پرنده ، توانایی تمایز آنها از یکدیگر را داشته باشد .
روشنایی روز در سیستمهای پرورش پولت بایستی از حداقل شدت نور ، بیشتر باشد . میزان مناسب حداقل شدت نور هنوز شناخته شده نیست ولی ما پیشنهاد می کنیم که در چنین شرایطی ، هر شمع روشنایی بایستی 2 تا 5 فوت را روشن نماید .
پیچیدگی موارد اشاره شده در بالا ، حقایقی میباشند که مورد قبول است . از سوی دیگر در اکثر موارد پاسخ پولتها به نور و روشنایی غیر قابل پیش بینی میباشد . از این رو بایستی وضعیت همبستگی گله از طریق وزن کشی مورد ارزیابی قرار بگیرد .
از سوی دیگر ، گوناگونی و تفاوت ، از بخشهای مشخص بیولوژی موجودات زنده میباشد . بنابراین ، ذکر این نکته بدیهی بنظر میرسد که تمامی پرندگان ، پاسخ یکسانی را به سطوح مختلفنور نشان نمی دهند . این نکته نیز از اهمیت ویژه ایی برخوردار میباشد که حداقل شدت نور مناسب فراهم شده ، بایستی بطرزی باشد که تمامی پرندگان ، حداقل شدت نور را درک نموده و تفسیر کنند .
استفاده از سالنهای بسته برای پرورش پولت ، امری معمول میباشد . اینکار در جهت برانگیختن پاسخ مغز پولتهای تحت پرورش ، به زمانهای مد نظر بمنظور افزایش تولید تخم مرغ میباشد . در صورتی که پولتهای تحت پرورش ، قبل از شروع تولید در معرض شرایطی با روزهای کوتاه قرار نگیرند ، به شرایطی با روزهای بلند پاسخ مناسبی نمی دهند . مدیریت مناسب نور ، بر نحوه بلوغ جنسی و از سویی بر تولید تخم مرغ ، تاثیرگذار خواهد بود . زمان مناسب شروع تولید مرغهای تخمگذار ، نیازمند مدیریت مناسب محل پرورش پولتها میباشد .
در سالن هایی با پنجره های رنگ شده و بسته ، میتوان پولتهای در حال رشد را 8 ساعت یا بیشتر در معرض روشنایی نور قرار داد . در اینگونه از سالنها ، میتوان از نور طبیعی نیز بهره برد . به این ترتیب که در هنگام روشنایی ، پرده های تعبیه شده برای پنجره ها بالا میروند و در هنگام تاریکی ، پرده ها پائین می آیند .
از سوی دیگر ، زمانیکه از نور مصنوعی برای روشنایی سالن استفاده میشود ، پرده ها پائین هستند و یا دیوارها فاقد پنجره میباشند . استفاده از نور طبیعی در سالنهای پرورش پولت ، از اوایل 1980 رایج شد . استفاده از نورهای مصنوعی ، در حال حاضر روبه افزایش است . یکی از دلایل آن ، کنترل بهتر رشد و ضریب تبدیل غذایی تحت این نوع از مدیریت نور میباشد .

مشکلات چگونه گسترش می یابند ؟
کمبود نور در ساعات روشنایی ، توانایی پرنده را در تمایز میان تاریکی و روشنایی ، کاهش میدهد . این مورد ، سبب کاهش تاثیرات مثبت سالنهای بسته میشود . این نکته را مد نظر قرار دهید که بطور ادامه دار و مستمر ، نور ساعات روشنایی را در حد طبیعی و مناسب نگاه دارید .
در خلال ساعات تاریکی ، به داخل سالنهای پرورش رفته و از بسته بودن محیط سالن و عدم وجود درز به بیرون اطمینان حاصل نمائید . یکی از بهترین روشها ، خاموش کردن تمامی روشنایی ها و سپس بررسی این موضوع میباشد .
در خلال ساعات تاریکی ، از کار کردن کارگرها در سالن ها جلوگیری بعمل آورید . روشن کردن چراغها حتی بسیار مختصر و کم ، در ساعات تاریکی و بخصوص در هشت هفته انتهای پرورش ، سبب تعبیر نامناسب پرندگان از طول روز میشود . تعمیر ماشینهای پخش غذا و یا جمع آوری تلفات ، تنها بایستی در ساعات روشنایی سالن صورت پذیرد .
در صورت استفاده از نور مصنوعی در سالنهای پرورش پولت ، کثیفی لامپها و یا هر فاکتور دیگری که سبب کاهش شدت نور شود ، مشکل زا خواهد بود . همچنین در صورتی که به هر دلیلی به تعویض لامپها اقدام می کنید ، لامپهایی با ولتاژ و واتاژ قبلی را انتخاب نمائید تا در شدت نور ، تغییری ایجاد نشود .

نتیجه گیری :
در نهایت ، این نکته را مد نظر قرار دهید که در سالنهای پرورش بسته ، مدیریت مناسب و توجه در جزئیات ، از اهمیت ویژه ایی برخوردار میباشد .

منبع :
The PoultrySite .

توجه :
منتشر شده در پایگاه اطلاع رسانی مرغداران ایران در امرداد ماه 1386 خورشیدی .