همه چيز درباره آنفلوانزاي مرغي (قسمت دوم)
كشورهايي كه گرفتار آنفلوانزاي مرغي شدهاند
شيوع آنفلوانزاي مرغي شديد كه از اواسط ۲۰۰۳در جنوب شرق آسيا شروع شد و اكنون به اروپا رسيده است، شديدترين و بزرگترين شيوع اين بيماري محسوب ميشود. تاكنون ۹كشور آسيايي (جمهوري كره، ويتنام، ژاپن، تايلند، كامبوج، جمهوري دمكراتيك لائو، اندونزي، چين و مالزي شيوع اين بيماري را در كشور خود گزارش دادهاند. از اين ميان ژاپن، جمهوري كره، و مالزي شيوع اين بيماري را مهار كردهاند و درحال حاضر عاري از اين بيماري محسوب ميشوند. اما در برخي از اين كشورها ويروس بومي شده است.
در اواخر ژوييه ۲۰۰۵اين ويروس از مرزهاي جغرافيايي اوليه خود در آسيا گذشت و پرندگان وحشي و اهلي را در روسيه و بخشهاي همجوار قزاقستان مبتلا كرد. تقريبا هم زمان در مغولستان اين ويروس در پرندگان وحشي مشاهده شد. در اكتبر ۲۰۰۵گزارشهايي در مورد مشاهده اين ويروس در تركيه، روماني و كرواسي منتشر شد. اوايل دسامبر ۲۰۰۵اواكرين اولين شيوع اين بيماري را در پرندگان اهلي منتشر كرد. بيشتر موارد شيوع جديدتر اين بيماري به سرعت كشف و اعلام شد. گسترش بيشتر اين ويروس از طريق مسيرهاي مهاجرت مرغابيهاي وحشي پيش بيني شده است. مهاجرت پرندگان پديدهاي است كه بازهم تكرار ميشود. كشورهايي كه در مسير مهاجرت پرندگان از آسياي مركزي قرار دارند با خطر دايمي ورود اين ويروس به داخل پرندگان اهلي خود روبر هستند.
پيش از اين شيوع آنفلوانزاي مرغي بيماريزا در پرندگان نادر محسوب ميشد. بجز مواردي از شيوع اين بيماري در اثر ويروس اچ ۵ان ، ۱از سال ۱۹۵۹تاكنون فقط ۲۴مورد آنفلوانزاي مرغي شديد در سراسر جهان به ثبت رسيده است كه از اين تعداد ۱۴مورد در دهه گذشته رخ داده است، بيشتر موارد محدوديت جغرافيايي داشته است و در موارد معدودي به يك مزرعه يا يك دسته پرندگان منحصر مانده است و فقط يك ويروس در سطح جهاني گسترش يافت.
در موارد شيوع گسترده، اين بيماري خسارتهايي را به بخش كشاورزي وارد كرده است و مهار آن دشوار بوده است.
آنفلوانزاي مرغي در انسانها
تاريخچه و همه گيرشناسي اين بيماري
ويروسهاي آنفلوانزا معمولا خاص گونههاي جانوري هستند يعني ويروسهايي كه يك گونه جانوري را مبتلا ميكنند(انسانها، برخي پرندگان، خوكها، اسب، و فك) به همان گونه وفادار ميمانند و به ندرت به ديگر گونههاي جانوري انتقال مييابند. از سال ۱۹۵۹موارد ابتلا انساني به ويروس آنفلوانزاي مرغي فقط به ۱۰مورد بالغ ميشود. از صدها نوع ويروس آ آنفلوانزاي مرغي فقط چهار ويروس انسان را مبتلا كرده است:اچ ۵ان ، ۱اچ ۷ان ، ۷و اچ ۹ان.(۲
بطور كل ابتلا انسانها به اين ويروسها منجر به علايم خفيف ميشود كه بيماري شديدي ايجاد نميكند به جز يك مورد استنثايي يعني ويروس اچ ۵ان. ۱
از تمام ويروسهاي آنفلوانزا كه در پرندگان يافت ميشود ويروس اچ۵ان۱ به دو دليل بيشترين نگراني را براي سلامت انسان بوجود آورده است: ويروس اچ ۵ان ۱بيشترين شمار مبتلايان و تلفات را در بين انسانها داشته است. اين ويروس از مرز بين گونهها گذر كرده و دستكم در سه موقعيت در سالهاي اخير انسان را مبتلا كرده است: در سال ۱۹۹۷در هنگ كنگ( ۱۸مورد ابتلا و ۶ مورد مرگ)، در هنگ كنگ در سال ۲۰۰۳(دو مورد ابتلا و يك مورد مرگ) ، و در شيوع اخير كه از دسامبر ۲۰۰۳شروع شده و اولين بار ژانويه ۲۰۰۴شناسايي شد.
دومين دليل نگرانكننده براي سلامت انسان كه نگراني بسيار بيشتري را فراهم كرده است اين است كه ويروس اچ ۵ان ۱درصورت فراهم بودن شرايط كافي ويژگيهاي لازم براي آغاز يك آنفلوانزاي جهانگير را بدست آورد. اين ويروس درحال حاضر تمامي شرايط لازم براي شروع يك بيماري جهانگير را بدست آورده است كه عبارت است از" توانايي گسترش موثر و پايدار در بين انسانها.
درحالي كه ويروس اچ ۵ان ۱در حال حاضر بيشترين نگرانيها را ايجاد كرده است نميتوان احتمال جهانگير شدن ساير ويروسهاي آنفلوانزاي مرغي كه انسان را نيز مبتلا ميكنند رد كرد.
در اولين شيوع مستند اچ ۵ان ۱در بين انسانها كه در سال ۱۹۹۷در هنگ كنگ رخ داد و ۱۸تن به اين ويروس مبتلا شدند هم زمان شيوع آنفلوانزاي مرغي شديد ناشي از يك ويروس مشابه ديگر در مزارع پرورش مرغ و بازار عرضه طيور زنده نيز مشاهده شد. مطالعات گسترده بر روي نمونههاي انساني ثابت كرد تماس مستقيم با پرندگان بيمار علت ابتلا انسانها بوده است.
مطالعاتي كه بر روي اعضاي خانواده و تماسهاي اجتماعي بيماران ، كاركنان بهداشتي كه مراقبت از اين بيماران را به عهده دارند و كساني كه اقدام به جمع آوري و نابودي اين پرندگان ميكنند شواهد بسيار محدودي از انتقال اين بيماري از شخص به شخص ديگر را نشان داده است. به دنبال نابودي پرندگان ابتلا انسانها نيز متوقف شد. در هنگ كنگ سه روز پس از نابودي كل جمعيت ۱/۵ ميليوني پرندگان اين پديده مشاهده شد. برخي از كارشناسان براين باورند كه اقدام موثر از بروز يك همهگيري جلوگيري كرد.
تمامي شواهد موجود نشان ميدهد تماس مستقيم با پرندگان بيمار يا تلف شده علت اصلي ابتلا انسان به ويروس اچ ۵ان ۱است. رفتارهاي پرخطر: ذبح، پر كندن، كشتار و آماده كردن گوشت پرندگان آلوده براي مصرف مشخص شده است.
در موارد معدودي تماس با فضولات پرندگان يك منبع آلودگي محسوب ميشود اين امر زماني اتفاق ميافتد كه كودكان در محلهايي كه پرندگان آزادانه در آنجا رها شدهاند به بازي ميپردازند. شناكردن در آبهايي كه لاشه پرندگان آلوده در آنها انداخته شده يا آلوده به فضولات پرندگان مبتلا است ديگر منبع آلودگي انسان محسوب ميشود. در برخي موارد محققان نتوانستهاند يك منبع تماس قابل قبول را شناسايي كنند و برخي عوامل محيطي ناشناخته در موارد معدودي منجر به ابتلا انسانها به آنفلوانزاي مرغي شده است. نقش احتمالي پرندگاني مانند طوطي يا استفاده از فضولات پرندگان آلوده به عنوان كود در اين زمينه مطرح شده است.
درحال حاضر ويروس اچ ۵ان ۱عمدتا بيماري پرندگان محسوب ميشود. وجود مانع بين گونهها مسئله مهمي است. ويروسها به راحتي از پرندگان به انسانها منتقل نميشوند. با وجود ابتلا دهها ميليون قطعه پرنده در ابعاد جغرافيايي وسيع به مدت بيش از دو سال كمتر از ۲۰۰مورد ابتلا انساني در آزمايشگاهها تاييد شده است. بنابه دلايل ناشناختهاي بيشتر موارد در خانوادههاي روستايي و پيرامون شهرها رخ داده است كه دستههاي كوچك طيور نگهداري ميشوند. بازهم بنابه دلايل ناشناختهاي موارد بسيار معدودي در گروههاي پرخطر مانند كارگران مرغداريهاي تجاري، كارگران بازار عرضه پرندگان زنده، مسئولان جمعآوري و انهدام پرندگان، دامپزشكان، و كاركناب بهداشتي كه بدون تجهيزات حفاظتي كافي وظيفه مراقبت از بيماران را به عهده دارند مشاهده شده است.
نبود اين امكانات علت ميزان بالاي ابتلا به اين بيماري در جوانان و كودكاني است كه پيشتر سالم بودهاند. براي تعريف بهتر شرايط تماس، رفتارها، يا عوامل ژنتيكي يا ايمني شناسي كه شانس ابتلا انساني را بالا ميبرد بايد تحقيقاتي در اين زمينه انجام شود.
ارزيابي موارد احتمالي
بررسي تمامي موارد تاييد شده اخير در چين، اندونزي، و تركيه، تماس مستقيم با پرندگان آلوده را اصليترين منبع تماس با اين ويروس نشان ميدهد.
به هنگامي ارزيابي موارد احتمالي ، هنگامي كه بيماري شبه آنفلوانزا به ويژه همراه با تب و علايم دستگاه تنفسي تحتاني مشاهده ميشود و سابقه تماس نزديك با پرندگان در منطقهاي كه شيوع ويروس اچ ۵ان ۱در آنجا تاييد شده است، پزشك بايد به آنفلوانزاي مرغي مشكوك شود. قرار گرفتن در محيطي كه آلوده به فضولات پرندگان آلوده است دومين منبع آلودگي انسان محسوب ميشود، هر چند كمتر رايج است. تاكنون تمام موارد ابتلا انسانها در اثر تماس با پرندگان اهلي بيمار يا تلف شده رخ نداده است. تحقيقات انتشار يافته در سال ۲۰۰۵نشان ميدهد اردكهاي اهلي ميتوانند بدون آنكه علايم بيماري را نشان دهند ميزان زيادي از اين ويروس خطرناك را از خود دفع كنند. سابقه مصرف خوراكي پرندگان در كشورهايي كه گرفتار اين بيماري شدهاند يك عامل خطرآفرين محسوب نميشود مشروط بر آنكه گوشت پرنده كاملا پخته شده باشد و فرد در آمادهسازي گوشت دخالت نداشته باشد. از آنجايي كه انتقال موثر اين ويروس به انسانها در هيچ كجا مشاهده نشده است سفر به كشورهايي كه شيوع پراكنده يا مداوم اين بيماري گزارش شده است مسافران را در معرض خطر ابتلا به اين بيماري قرار نميدهد مشروط بر آنكه فرد به بازارهاي عرضه طيور زنده، مرغداريها يا ديگر محيطهايي كه امكان تماس با پرندگان آلوده وجود دارد نرود.
شيوع آنفلوانزاي مرغي شديد كه از اواسط ۲۰۰۳در جنوب شرق آسيا شروع شد و اكنون به اروپا رسيده است، شديدترين و بزرگترين شيوع اين بيماري محسوب ميشود. تاكنون ۹كشور آسيايي (جمهوري كره، ويتنام، ژاپن، تايلند، كامبوج، جمهوري دمكراتيك لائو، اندونزي، چين و مالزي شيوع اين بيماري را در كشور خود گزارش دادهاند. از اين ميان ژاپن، جمهوري كره، و مالزي شيوع اين بيماري را مهار كردهاند و درحال حاضر عاري از اين بيماري محسوب ميشوند. اما در برخي از اين كشورها ويروس بومي شده است.
در اواخر ژوييه ۲۰۰۵اين ويروس از مرزهاي جغرافيايي اوليه خود در آسيا گذشت و پرندگان وحشي و اهلي را در روسيه و بخشهاي همجوار قزاقستان مبتلا كرد. تقريبا هم زمان در مغولستان اين ويروس در پرندگان وحشي مشاهده شد. در اكتبر ۲۰۰۵گزارشهايي در مورد مشاهده اين ويروس در تركيه، روماني و كرواسي منتشر شد. اوايل دسامبر ۲۰۰۵اواكرين اولين شيوع اين بيماري را در پرندگان اهلي منتشر كرد. بيشتر موارد شيوع جديدتر اين بيماري به سرعت كشف و اعلام شد. گسترش بيشتر اين ويروس از طريق مسيرهاي مهاجرت مرغابيهاي وحشي پيش بيني شده است. مهاجرت پرندگان پديدهاي است كه بازهم تكرار ميشود. كشورهايي كه در مسير مهاجرت پرندگان از آسياي مركزي قرار دارند با خطر دايمي ورود اين ويروس به داخل پرندگان اهلي خود روبر هستند.
پيش از اين شيوع آنفلوانزاي مرغي بيماريزا در پرندگان نادر محسوب ميشد. بجز مواردي از شيوع اين بيماري در اثر ويروس اچ ۵ان ، ۱از سال ۱۹۵۹تاكنون فقط ۲۴مورد آنفلوانزاي مرغي شديد در سراسر جهان به ثبت رسيده است كه از اين تعداد ۱۴مورد در دهه گذشته رخ داده است، بيشتر موارد محدوديت جغرافيايي داشته است و در موارد معدودي به يك مزرعه يا يك دسته پرندگان منحصر مانده است و فقط يك ويروس در سطح جهاني گسترش يافت.
در موارد شيوع گسترده، اين بيماري خسارتهايي را به بخش كشاورزي وارد كرده است و مهار آن دشوار بوده است.
آنفلوانزاي مرغي در انسانها
تاريخچه و همه گيرشناسي اين بيماري
ويروسهاي آنفلوانزا معمولا خاص گونههاي جانوري هستند يعني ويروسهايي كه يك گونه جانوري را مبتلا ميكنند(انسانها، برخي پرندگان، خوكها، اسب، و فك) به همان گونه وفادار ميمانند و به ندرت به ديگر گونههاي جانوري انتقال مييابند. از سال ۱۹۵۹موارد ابتلا انساني به ويروس آنفلوانزاي مرغي فقط به ۱۰مورد بالغ ميشود. از صدها نوع ويروس آ آنفلوانزاي مرغي فقط چهار ويروس انسان را مبتلا كرده است:اچ ۵ان ، ۱اچ ۷ان ، ۷و اچ ۹ان.(۲
بطور كل ابتلا انسانها به اين ويروسها منجر به علايم خفيف ميشود كه بيماري شديدي ايجاد نميكند به جز يك مورد استنثايي يعني ويروس اچ ۵ان. ۱
از تمام ويروسهاي آنفلوانزا كه در پرندگان يافت ميشود ويروس اچ۵ان۱ به دو دليل بيشترين نگراني را براي سلامت انسان بوجود آورده است: ويروس اچ ۵ان ۱بيشترين شمار مبتلايان و تلفات را در بين انسانها داشته است. اين ويروس از مرز بين گونهها گذر كرده و دستكم در سه موقعيت در سالهاي اخير انسان را مبتلا كرده است: در سال ۱۹۹۷در هنگ كنگ( ۱۸مورد ابتلا و ۶ مورد مرگ)، در هنگ كنگ در سال ۲۰۰۳(دو مورد ابتلا و يك مورد مرگ) ، و در شيوع اخير كه از دسامبر ۲۰۰۳شروع شده و اولين بار ژانويه ۲۰۰۴شناسايي شد.
دومين دليل نگرانكننده براي سلامت انسان كه نگراني بسيار بيشتري را فراهم كرده است اين است كه ويروس اچ ۵ان ۱درصورت فراهم بودن شرايط كافي ويژگيهاي لازم براي آغاز يك آنفلوانزاي جهانگير را بدست آورد. اين ويروس درحال حاضر تمامي شرايط لازم براي شروع يك بيماري جهانگير را بدست آورده است كه عبارت است از" توانايي گسترش موثر و پايدار در بين انسانها.
درحالي كه ويروس اچ ۵ان ۱در حال حاضر بيشترين نگرانيها را ايجاد كرده است نميتوان احتمال جهانگير شدن ساير ويروسهاي آنفلوانزاي مرغي كه انسان را نيز مبتلا ميكنند رد كرد.
در اولين شيوع مستند اچ ۵ان ۱در بين انسانها كه در سال ۱۹۹۷در هنگ كنگ رخ داد و ۱۸تن به اين ويروس مبتلا شدند هم زمان شيوع آنفلوانزاي مرغي شديد ناشي از يك ويروس مشابه ديگر در مزارع پرورش مرغ و بازار عرضه طيور زنده نيز مشاهده شد. مطالعات گسترده بر روي نمونههاي انساني ثابت كرد تماس مستقيم با پرندگان بيمار علت ابتلا انسانها بوده است.
مطالعاتي كه بر روي اعضاي خانواده و تماسهاي اجتماعي بيماران ، كاركنان بهداشتي كه مراقبت از اين بيماران را به عهده دارند و كساني كه اقدام به جمع آوري و نابودي اين پرندگان ميكنند شواهد بسيار محدودي از انتقال اين بيماري از شخص به شخص ديگر را نشان داده است. به دنبال نابودي پرندگان ابتلا انسانها نيز متوقف شد. در هنگ كنگ سه روز پس از نابودي كل جمعيت ۱/۵ ميليوني پرندگان اين پديده مشاهده شد. برخي از كارشناسان براين باورند كه اقدام موثر از بروز يك همهگيري جلوگيري كرد.
تمامي شواهد موجود نشان ميدهد تماس مستقيم با پرندگان بيمار يا تلف شده علت اصلي ابتلا انسان به ويروس اچ ۵ان ۱است. رفتارهاي پرخطر: ذبح، پر كندن، كشتار و آماده كردن گوشت پرندگان آلوده براي مصرف مشخص شده است.
در موارد معدودي تماس با فضولات پرندگان يك منبع آلودگي محسوب ميشود اين امر زماني اتفاق ميافتد كه كودكان در محلهايي كه پرندگان آزادانه در آنجا رها شدهاند به بازي ميپردازند. شناكردن در آبهايي كه لاشه پرندگان آلوده در آنها انداخته شده يا آلوده به فضولات پرندگان مبتلا است ديگر منبع آلودگي انسان محسوب ميشود. در برخي موارد محققان نتوانستهاند يك منبع تماس قابل قبول را شناسايي كنند و برخي عوامل محيطي ناشناخته در موارد معدودي منجر به ابتلا انسانها به آنفلوانزاي مرغي شده است. نقش احتمالي پرندگاني مانند طوطي يا استفاده از فضولات پرندگان آلوده به عنوان كود در اين زمينه مطرح شده است.
درحال حاضر ويروس اچ ۵ان ۱عمدتا بيماري پرندگان محسوب ميشود. وجود مانع بين گونهها مسئله مهمي است. ويروسها به راحتي از پرندگان به انسانها منتقل نميشوند. با وجود ابتلا دهها ميليون قطعه پرنده در ابعاد جغرافيايي وسيع به مدت بيش از دو سال كمتر از ۲۰۰مورد ابتلا انساني در آزمايشگاهها تاييد شده است. بنابه دلايل ناشناختهاي بيشتر موارد در خانوادههاي روستايي و پيرامون شهرها رخ داده است كه دستههاي كوچك طيور نگهداري ميشوند. بازهم بنابه دلايل ناشناختهاي موارد بسيار معدودي در گروههاي پرخطر مانند كارگران مرغداريهاي تجاري، كارگران بازار عرضه پرندگان زنده، مسئولان جمعآوري و انهدام پرندگان، دامپزشكان، و كاركناب بهداشتي كه بدون تجهيزات حفاظتي كافي وظيفه مراقبت از بيماران را به عهده دارند مشاهده شده است.
نبود اين امكانات علت ميزان بالاي ابتلا به اين بيماري در جوانان و كودكاني است كه پيشتر سالم بودهاند. براي تعريف بهتر شرايط تماس، رفتارها، يا عوامل ژنتيكي يا ايمني شناسي كه شانس ابتلا انساني را بالا ميبرد بايد تحقيقاتي در اين زمينه انجام شود.
ارزيابي موارد احتمالي
بررسي تمامي موارد تاييد شده اخير در چين، اندونزي، و تركيه، تماس مستقيم با پرندگان آلوده را اصليترين منبع تماس با اين ويروس نشان ميدهد.
به هنگامي ارزيابي موارد احتمالي ، هنگامي كه بيماري شبه آنفلوانزا به ويژه همراه با تب و علايم دستگاه تنفسي تحتاني مشاهده ميشود و سابقه تماس نزديك با پرندگان در منطقهاي كه شيوع ويروس اچ ۵ان ۱در آنجا تاييد شده است، پزشك بايد به آنفلوانزاي مرغي مشكوك شود. قرار گرفتن در محيطي كه آلوده به فضولات پرندگان آلوده است دومين منبع آلودگي انسان محسوب ميشود، هر چند كمتر رايج است. تاكنون تمام موارد ابتلا انسانها در اثر تماس با پرندگان اهلي بيمار يا تلف شده رخ نداده است. تحقيقات انتشار يافته در سال ۲۰۰۵نشان ميدهد اردكهاي اهلي ميتوانند بدون آنكه علايم بيماري را نشان دهند ميزان زيادي از اين ويروس خطرناك را از خود دفع كنند. سابقه مصرف خوراكي پرندگان در كشورهايي كه گرفتار اين بيماري شدهاند يك عامل خطرآفرين محسوب نميشود مشروط بر آنكه گوشت پرنده كاملا پخته شده باشد و فرد در آمادهسازي گوشت دخالت نداشته باشد. از آنجايي كه انتقال موثر اين ويروس به انسانها در هيچ كجا مشاهده نشده است سفر به كشورهايي كه شيوع پراكنده يا مداوم اين بيماري گزارش شده است مسافران را در معرض خطر ابتلا به اين بيماري قرار نميدهد مشروط بر آنكه فرد به بازارهاي عرضه طيور زنده، مرغداريها يا ديگر محيطهايي كه امكان تماس با پرندگان آلوده وجود دارد نرود.
+ نوشته شده در ساعت توسط MMD bostani
|