رفتار توليدمثل:

خرگوشهاي ماده زماني كه به وزن و سن جواني مي‌رسند بلوغ جنسي مي‌شوند. آنها داراي شهوت هستند آنها ممكن است خرگوش نر را بپذيرند، اما در اين سن آنها قادر به آميزش جنسي و بارداري نمي‌باشند. ماده خرگوشها براي جفت زماني مناسب هستند كه وزن بدن آنها در حدود 80 تا 85 درصد جواني برسد. خرگوشهاي نر اولين نشانه‌هاي رفتار نري را در 9 ال 10 هفتگي سنشان نشان مي‌دهند. فعاليتهاي زيادي در اين سن ديده شده است. علي‌رغم بي‌حوصلگي خرگوشهاي نر آنها قادر به جفت‌گيري در سن 15-16 هفتگي‌شان خواهند بود، حضور و بوي خرگوشهاي نر، خرگوشهاي ماده را تحريك مي‌نمايند. هر چند تنها خرگوشهاي ماده چرخه‌اي، خرگوشهاي نر را مي‌پذيرند، خرگوشهاي نر بي‌نهايت در زمان جفت‌گيري حساس مي‌شوند. بنابراين تدارك محيط تميز و آرام اهميت حياتي دارد. به همين دليل است كه خرگوشهاي ماده را براي جفت‌گيري در قفس خرگوشها قرار مي‌دهند. قبل از جفت‌گيري، آلات تناسلي خرگوش ماده بايد مورد بررسي قرار گيرد. خرگوش‌هاي ماده دوست دارند كه جفت‌گيري اندكي حالت استثنائي داشته باشد. ديوانگي آني نيز ممكن است براي 2 تا 3 روز به طول بيانجامد. خرگوشهاي ماده دوره‌اي در هنگام جفت‌گيري حالتي مثل قوس در كمرشان را بخود مي‌گيرند.
شهوت ممكن است خوب واضح باشد و تلاش زياد را شامل شود، ژست جفت‌گيري و تحريك‌پذيري خرگوشهاي نر خسته اين امر را نشان مي‌دهد. خرگوش‌هاي خانگي ماده تحريك تخمك گذاري را در اختيار دارند. جفت‌گيري خودش باعث تخمك گذاري مي‌شود. هر چند ديگر محركهايي مانند ترشح ماده تحريك كننده ديگر خرگوشهاي ماده زماني كه در مكان شلوغ كوچكي قرار مي‌گيرند ممكن است باعث تخمك گذاري شود كه – با توجه به قانون- منجر به بارور كردن آن مي‌شود. رفتار خرگوش ماده حامله تغيير مي‌كند. پس از تخمك گذاري آنها نزديك‌هاي خرگوشهاي نر را رد مي‌كنند در ارتباط با عملكرد اين مجموعه پيچيده تا 14 الي 18 روز پس از تخمك گذاري غدد پستاني متورم و ترشح مواد لزجي رحمي مشاهد شده است. در انتهاي دوره‌ي بارداري وي آماده براي زايمان مي‌شود او در اين دوره بي‌خواب مي‌شود، شروع به لانه سازي مي‌كند و موهايش را مي‌كند. رفتار غده وذي با رور كردن را در 2 الي 3 روز متوقف مي‌كند. تلاش موجود جفت‌گيري خرگوش ماده دو رور پس از اولين جفت‌گيري اغلب از حاملگي جلوگيري مي‌كند. همچنين اين وجود دارد كه خرگوش ماده حامله تكرار جفت گيري را رد مي‌كند. ميزان بالاي پروژستون در بيشتر خرگوشهاي ماده باردار مانع چرخه جنسي مي‌باشد. هر چند استثناء‌هايي وجود دارد. برخي از خرگوشهاي ماده حامله قوي (درنيمه دوم بارداري) مايل به جفت‌گيري مي‌شوند و اين قضيه همچين اتفاق مي‌افتد. در حدود 10 روز پس از جفت‌گيري نطفه ها ممكن است به خوبي حس شود. خرگوشهاي ماده نابارور، بارور و باردار بايد از يكديگر جداشده باشند، خرگوشهاي ماده ممكن است همچنين پس از عملكردهاي هورموني مناسب بارور شده باشد.
ترجمه: دكتر محمد جعفر احمدي بزرگ
منبع: جزوه آموزشي دانشگاه بوداپست